logo

CÙNG NGUYỄN NGỌC HƯNG “TÌM DẤU XƯA”

Mấy hôm nay, chẳng hiểu sao mình hay được đọc những bài thơ “hoài cổ”. Hôm qua là bài thơ của Doãn Quân nuối tiếc tuổi học trò. Hôm nay gần như cùng lúc được đọc hai bài thơ của Nguyễn Đăng Trình (do Thanh Tâm đăng trên Fb) và của Nguyễn Ngọc Hưng. Mỗi bài một vẻ, nhưng đều giống nhau ở nỗi nhớ quắt quay về thời thơ bé, nỗi lòng hoài cảm về một quá khứ xa mờ. Đương nhiên, mình thích bài thơ của Hưng, bởi đọc lên, mình thấy hiện ra cả một ký ức “tuổi thơ dữ dội” của mình.

Ngay từ nhan đề bài thơ, Ngọc Hưng đã khiến mình phải chú ý rồi. (Có điều hay là, trong hầu hết các bài thơ Hưng, nhan đề luôn thu hút chú ý của mình): TÌM DẤU XƯA. Ba chữ chẳng có gì cụ thể, chẳng có gì chắc chắn, chẳng có gì rõ ràng cả. Nhưng,nó lại có một sức nặng, đủ để đau đáu, đủ để ám ánh, đủ để khắc khoải, đủ đế nhớ thương vời vợi… Dấu xưa ở đâu, hãy theo Ngọc Hưng đi tìm:

“Bầy trâu lá mít nghênh sừng ọ
Tanh tách cào cào xanh lá tre
Đồng hồ dứa dại reo biêng biếc
Ve lá dừa kêu chẳng đợi hè…”

Tuổi thơ chong chóng quay không mỏi
Thôi gió trời cho chạy gió người
Con diều giấy mỏng mang mơ ước
Lên với mây lành với nắng tươi

Giờ đi xe máy, ô tô xịn
Ai mơ về cưỡi ngựa tàu mo
Ơi công chúa nhỏ ưa làm nũng
Còn nhớ mã phu rướn cổ cò?”

Một loạt trò chơi dân gian thuở thơ bé được Ngọc Hưng tái hiện cụ thể, chân thực mà vui mắt, sinh động. Mình có cảm giác như trước mắt mình là cái đèn kéo quân. Không phải là những trận hỗn chiến, không phải là bộ đội đánh đồn, cũng không phải hoàng tử công chúa. Đèn kéo quân của Ngọc Hưng hiện ra những trò chơi hiền lành, chân chất nhưng ai bảo là không táo bạo, tràn đấy khát khao. Là bầy trâu làm từ lá mít đang nghênh sừng. Trâu không đen, không trắng. Trâu vàng ươm, nâu chát hoặc xanh rì. Những đôi tay khéo léo, bé nhỏ đã “hô biến” lá mít, lá đa thành những chú trâu mộng nghênh sừng hiên ngang. Là những con cáo cào lá tre như đang múa khoe áo xống xông xênh. Là chiếc đồng hồ bằng lá dứa dại, là con ve bằng lá dừa ngân nga không cần nắng hè. Thế giới động vật hiện ra thật ngộ nghĩnh, dễ thương và thân quen biết bao! Dấu xưa của Ngọc Hưng, của chúng ta còn là những cái chong chóng bằng lá dứa dại, lá dừa. Gió thổi chóng quay tít. Không gió, lũ trẻ con là chúng mình chạy dọc triền đê cho chóng quay. Là cánh diều mỏng manh chao lượn trên thinh không, chở theo bao ước mơ, khao khát. Là những chiều vắt vẻo trên lưng trâu, nghêu ngao hát: “Ai bảo chăn trâu là khổ…”. Là cảnh “đám cưới” với “cô dâu” ngồi trên lưng “chú rể” để “cưỡi ngựa” nhong nhong…

Bao nhiêu là trò chơi con trẻ: bắn bi, đánh đáo, chơi vụ, trốn tìm, nháy dây, chuyền chắt…không được nhà thơ kể ra. Ngọc Hưng chọn nhưng trò chơi, nhưng chi tiết đắt phải chăng là mong mỏi, đau đáu cái sắc màu tươi sáng, ngộ nghĩnh và hết sức đáng yêu, đáng nhớ. Thế cũng đủ biết, thuở thiếu thời, cũng như bao bạn chúng ta thời đó, Ngọc Hưng cũng nghịch ngợm, cũng hiếu động lắm nhỉ. Cái hình ảnh “Công chúa nhỏ ưa làm nũng/… mã phu rướn cổ cò” thật hay và xúc động quá. Những trò chơi thuở nhỏ chính là cái dấu xưa mà Ngọc Hưng và cả chúng ta nữa đều muốn tìm: Đó là không khí, là sắc thái, là phong cách thế hệ chúng ta: giản dị, hồn nhiên trong trẻo lạ thường! Vì thế mà Ngọc Hưng ao ước:

“Rưng rưng thả dọc triền đê cũ
Tìm dấu xưa trong ngọn cỏ gà
Sương mờ ký ức em và bạn
Đâu đó ngân về tiếng gáy xa…”

Ô! Cái dấu xưa của Ngọc Hưng còn có trong ngọn cỏ gà. Cỏ gà mọc dày đặc, chi chít trên triền đê, là nơi tụ tập của ” bọn trẻ con”. Những trận đấu cỏ gà thật lôi cuốn, thật quyết liệt, như là những trận thư hùng thực sự. Những đứa trẻ, mặt đỏ gay, mồ hôi đầm đìa trên mặt hò hét, cổ vũ. Và… có cả ai kia, với bạn cố tìm ngọn cỏ gà cho cứng để giành chiến thắng, với em lại nhường cọng gà “chiến” cả buổi kiếm tìm để thua, để được làm “mã phu rướn cổ cò” cõng em- công chúa nhỏ- người chiến thắng. Những đóa hoa đồng nội được kết thành vòng trên đầu em, còn bạn bè thì rồng rắn theo em như “hộ giá”. Cái không khí dấu xưa thấm đẫm sắc màu tích cổ bây giờ đã thành cổ tích. Một màn sương mờ đã che phủ dày thêm theo thời gian. Nhưng, cho dù có “rưng rưng” khi nghĩ về miền cổ tích ấy, Ngọc Hưng vẫn lắng nghe được “Đâu đó ngân về tiếng gáy xa”. Nghe được tiếng gáy trong đám cỏ gà hồi ức thì chắc là anh phải lắng lòng, phải da diết với dấu xưa của mình lắm lắm.

Vừa mới rưng rưng thả dọc triền đê, Ngọc Hưng đã chạnh lòng:

“Nhìn trẻ mục đồng nghêu ngao hát
Chạnh nhớ thời vắt vẻo lưng trâu
Bao nghĩa sĩ cờ lau tập trận
Mấy ai nên khanh tướng công hầu?”

Bạn bè thời vắt vẻo lưng trâu, thời nghêu ngao hát, thời làm nghĩa sĩ cờ lau tập trận giờ kẻ còn, người mất, kẻ ở, người đi, kẻ thành danh, người ở ẩn, kẻ công hầu khanh tướng, người tứ cố vô thân… Câu hỏi cuối khổ như hỏi người, như hỏi mình, như hỏi thời gian nghe thật xa xót. Đối diện với “trẻ mục đồng nghêu ngao hát” là “Mấy ai nên khanh tướng công hầu” để nhận ra hoàn cảnh bản thân, để tự động viên mình thoát ra nỗi chạnh lòng đang cồn lên trong dạ.

Nỗi chạnh lòng chưa nguôi, nỗi xót thương lại dâng trào như thác:

“Chợt nghe ríu rít chim về tổ
Thương bạn tha phương lại xót mình
Lẻ loi một bóng trong chiều vắng
Gọi hoài không một tiếng hồi thinh”

Đây là khổ thơ chất chứa tâm trạng nhất trong bài! Ngọc Hưng đã rất tài tình khi dùng kết hợp biện pháp tương phản và tương hỗ: Đem cái “ríu rít chim về tổ” để đối diện với “Thương bạn tha hương lại xót mình/ Lẻ loi một bóng…” và “Gọi hoài không một tiếng hồi thinh”. Đem cái tha phương, lẻ bóng để đối diện với sum vầy (về tổ), đem cái nỗi niềm lẻ loi đơn chiếc đối với tiếng ríu rít hồn nhiên, đem thanh âm hạnh phúc (ríu rít) đối với tiếng gọi không có lời đáp, nhà thơ như đẩy cao hơn nỗi khắc khoải, nỗi xót xa, nỗi thương cảm; như khắc khứa mạnh hơn cái lẻ loi, đơn côi. Nỗi lòng này kìm nén bấy lâu nay đã thốt nên lời. Vậy mà, “không một tiếng hồi thinh”!

May thay, hay kỳ diệu thay, cuộc đời vẫn luôn có những bất ngờ:

“May còn trên bến con đò muộn
Thương kẻ lạc loài cho quá giang
Xin vốc nước nhá nhem màu tuổi
Hồn nhiên rửa sáng mặt trăng vàng!”

Trên dòng sông thời gian vẫn còn những chuyến đò muộn, cho Hưng và cho chúng ta “một vé” “quá giang” về dấu xưa cổ tích, về miền thần tiên, dẫu đã muộn. Hình ảnh đối lập cuối bài thơ thật đẹp, thật rạng rỡ. Các hình ảnh ẩn dụ: “vốc nước nhá nhem màu tuổi ” và “hồn nhiên rửa sáng mặt trăng vàng” thật độc đáo, giàu sức gợi tả, gợi cảm và nhiều ý nghĩa. Khuôn mặt “nhá nhem” vì tuổi tác, vì thời gian, vì hoàn cảnh, vì… mọi lẽ sẽ được nước sông ký ức, hoài niệm thuở xưa gột rửa để tươi sáng, đẹp đẽ như trăng vàng. Và cũng có nghĩa là, cái dấu xưa mà chúng ta luôn kiếm tìm, luôn mong mỏi đến khờ khạo, đến mệt nhoài lại ở rất gần ta, chỉ cần cúi xuống, vốc lên là… “sáng mặt trăng vàng”.

Bài thơ của Ngọc Hưng chan chứa nhiều cung bậc cảm xúc. Có giọng cười “biêng biếc”, có nắc nẻ diều bay, có đắm đuối “mã phu”, có rưng rưng cỏ gà, có chạnh lòng khanh tướng, có thương bạn tha hương, có xót mình đơn lẻ nhưng đẹp hơn, sáng hơn tất thảy vẫn là vẻ rạng rỡ “mặt trăng vàng”. Đó cũng là dư vị cuộc đời của mỗi chúng ta. Cám ơn cuộc hành trình TÌM DẤU XƯA mà Ngọc Hưng đã cùng chúng ta đã trải qua. Có thể, dấu xưa của Hưng không giống mọi người. Nhưng chắc chắn cái hoài vọng ký ức, cái khao khát tìm về ngày xưa, những tái hiện quá khứ thần tiên của Hưng cũng như của chúng ta. Chân thành cám ơn Ngọc Hưng vì điều đó!

Đà Nẵng 4/7/2013

CÙNG NGUYỄN NGỌC HƯNG “TÌM DẤU XƯA” – Hương Thủy.

TÌM DẤU XƯA

Bầy trâu lá mít nghênh sừng ọ
Tanh tách cào cào xanh lá tre
Đồng hồ dứa dại reo biêng biếc
Ve lá dừa kêu chẳng đợi hè…

Tuổi thơ chong chóng quay không mỏi
Thôi gió trời cho chạy gió người
Con diều giấy mỏng mang mơ ước
Lên với mây lành với nắng tươi

Giờ đi xe máy, ô tô xịn
Ai mơ về cưỡi ngựa tàu mo
Ơi công chúa nhỏ ưa làm nũng
Còn nhớ mã phu rướn cổ cò?

Rưng rưng thả dọc triền đê cũ
Tìm dấu xưa trong ngọn cỏ gà
Sương mờ ký ức em và bạn
Đâu đó ngân về tiếng gáy xa…

Nhìn trẻ mục đồng nghêu ngao hát
Chạnh nhớ thời vắt vẻo lưng trâu
Bao nghĩa sĩ cờ lau tập trận
Mấy ai nên khanh tướng công hầu?

Chợt nghe ríu rít chim về tổ
Thương bạn tha phương lại xót mình
Lẻ loi một bóng trong chiều vắng
Gọi hoài không một tiếng hồi thinh

May còn trên bến con đò muộn
Thương kẻ lạc loài cho quá giang
Xin vốc nước nhá nhem màu tuổi
Hồn nhiên rửa sáng mặt trăng vàng!

TÌM DẤU XƯA – Nguyễn Ngọc Hưng.

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Ngọc Hưng

Nguyễn Ngọc Hưng. Quê quán: Hành Thịnh, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi. Thích sống vui vẻ, nhẹ nhàng, làm thơ để chia sẻ vui buồn với mọi người và được mọi người đồng cảm, sẻ chia.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *