logo

“Khói tháng Giêng”: Nỗi-buồn-đẹp về người mẹ yêu thương.

Hình như mọi thứ trên đời, chúng ta gặp ai đó, cảm mến rồi yêu một ai đó, đau khổ và hạnh phúc tất cả đều từ cơ duyên mà ra. Tôi có cơ duyên đến với Nguyễn Ngọc Hưng (NNH) không phải vì sự gặp gỡ bằng xác thịt đời thường mà qua một bài thơ ẩn chứa hình bóng Mẹ – bài thơ “Khói tháng Giêng”.

Cảm xúc vẫn còn đó, nghẹn ngào và xao xác cõi lòng… Nó cứ dâng lên mà chẳng thể nào diễn tả. Tôi đọc quá ba lần bài thơ, đọc chậm, cảm chậm miên man đắm chìm trong cái thế giới riêng, chung ấy.

Tôi có một cố tật, là hễ đã “cảm” một thứ gì tôi thường tìm hiểu về nó. Tôi từng yêu Lam Phương với “Tình chết theo mùa đông”, với Vũ Thành An từng khắc khoải, da diết khôn nguôi cho “Bài không tên cuối cùng”, rồi “Bài không tên cuối cùng tiếp nối” và tôi càng yêu hơn khi biết về hoàn cảnh ra đời của những tình khúc đó.

Với “Khói tháng Giêng” của NNH. Tôi lần mò tìm hiểu về anh… Và bất ngờ khi biết anh đã không còn Mẹ. Đau khổ nào bằng khi năm 23 tuổi, anh vừa tốt nghiệp đại học thì cơn bạo bệnh ập xuống, anh gặp phải chứng bệnh co cơ tiến triển… Bao nhiêu cánh cửa khép lại, những ước vọng hoài bão tan bay. Hẳn trên đời, chẳng có nỗi đau nào hơn thế, sẽ chẳng có tình cảm nào bao la bằng tình Mẹ trong nghiệt cảnh này. Và cuộc đời người, ít có bài thơ nào gột tả hết tình cảm của người con cho Mẹ mà sâu nặng như những câu thơ trong “Khói tháng Giêng” mà NNH viết lên bằng tận cùng niềm yêu thương tha thiết.

Cho dù vào thời điểm ấy anh mới 23 tuổi hay bây giờ và có thể vài chục năm sau nữa, thành danh hay thất bại anh vẫn là con của Mẹ. Tôi lại nhớ những câu thơ của chính mình:

“ Con vẫn dại khờ như đứa trẻ trong nôi
dù cuộc đời ném con vào bão tố
hạnh phúc đắng cay ngọt ngào gãy đổ
con gượng cười sao khóe mắt mẹ cay” (NĐT)

Với NNH tình yêu đó quá thiêng liêng, sự mất mát là không gì sánh nổi.

Vì lẽ đó, bài thơ làm người đọc như nghẹn lại, khiến những ai còn Cha, có Mẹ cần phải nghĩ lại ở chính mình:

“Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Ngơ ngác hiên xưa lặng lẽ mai vàng”

Bối cảnh bài thơ là vừa qua những ngày xuân ngắn ngủi, cúc vàng tàn cánh, mai rụng ngơ ngác lối đi, bánh chưng xanh gói lá dong đã bạc màu diệp lục. Tất cả chỉ như cái cớ để đưa NNH nhớ về Mẹ… bằng nén hương thơm dẫn đường chỉ lối. Đó là một truyền thống đẹp, một nét văn hóa Việt đã tồn tại bao đời, với riêng NNH anh tin… anh có thể gặp mẹ bất cứ khi nào, bất cứ nơi đâu. Dù Mẹ đã không còn hiện hữu trên đời bởi trong tim anh luôn có bóng hình Mẹ.

“Bao nén hương thơm đã cùng kiệt cháy
Chiếc lư sành vẫn ôm chặt chân nhang”

Những hình ảnh đối lập, cái vô hình, hữu hình vẫn như hòa quyện vào nhau không rời, luyến tiếc rồi xót xa. Ngôn ngữ thơ đời thường, mộc mạc nhưng đặt vào bối cảnh này, thứ ngôn ngữ ấy trở nên đẹp, nét đẹp tột cùng cho câu chữ thăng hoa. Hình tượng thơ mang sức nặng tâm trạng, ám ảnh người đọc. Tôi đã nhẩm đi nhẩm lại nhiều lần, như mình đã từng nhẩm đôi câu thơ của nhà thơ Phạm Hiển dù bối cảnh thơ khác nhau,trong hai câu thơ này dù đứa con ngay cả khi chết đi vẫn rạc lòng gọi Mẹ:

“Dưới đất sâu hai tiếng người gọi mẹ
Cỏ trên mồ vịn gió với sang nhau”

Với NNH anh đang Sống, một sức sống mãnh liệt, không chỉ biết chấp nhận số phận mà vượt trên cả số phận.

Phùng Quán từng nói “Có những phút ngã lòng/ Tôi vịn câu thơ mà đứng dậy”. Với chúng ta để tồn tại vốn đã khó huống hồ là “SỐNG” đúng nghĩa của “Sống”. Với NNH, thơ với anh là một thế giới rất riêng, thơ là cứu cánh trong khoảng khắc đau khổ mất mát của cuộc đời.

“Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Vương vấn mùi bánh chưng muộn đâu đây
Như luyến tiếc ba ngày xuân ngắn ngủi
Mái rạ rưng rưng mắt gió vơi đầy”

Những kỉ niệm về mẹ như vẫn còn lẩn khuất đâu đây, mùi mồ hôi mẹ như hiện thân vào mùi bánh chưng sau tết, gói lá dong đã phai màu diệp lục, ẩm mùi, nhàu bạc nhưng ấm áp và bao dung.

Nhưng Mẹ anh đã không còn nữa…..

Với anh, Không còn mẹ những ngày đông ai là người khơi bếp lửa ủ lòng con đây. Câu hỏi không có ai trả lời, sự cô đơn len lỏi đầy sang đêm và chật cả với ngày.

“Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Bãi sa bồi ai đốt lửa hong tay
Nguôi nguôi bấc lại rét đài rét lộc
Hơi lạnh từ đêm len lỏi sang ngày”

Nhưng anh vẫn phải sống, và có thể người đời đôi ba chục năm sau sẽ quên đi NNH, quên đi tôi, quên đi bất cứ ai, song những vần thơ về Mẹ mà NNH để lại thì tôi chắc luôn sống mãi.

“Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Bàng bạc tóc sương người vắt lưng đồi
Mùa trong mắt có hao xanh mòn đỏ
Chân mộ gầy hoa cỏ vẫn sinh sôi”

Với tôi những câu thơ ở khổ cuối của anh nó đẹp, đẹp lắm!!!… Nó là ảo ảnh, là khát vọng anh “cảm “thôi mà chẳng thể chạm vào, nắm vào. Như cõi vô hình nào anh đang thấy mẹ, gặp mẹ mà chẳng thể ôm mẹ vào lòng. Để rồi anh tự dặn mình:

“Mùa trong mắt có hao xanh mòn đỏ
Chân mộ gầy hoa cỏ vẫn sinh sôi”

Đây là hai câu thơ vô cùng ấn tượng và bao quát ý nghĩa toàn bài thơ, như một sự khẳng định trong hủy diệt đã nảy mầm tái sinh, dù cuộc sống có khắc nghiệt như thế nào thì sức sống, khát vọng vươn lên trong anh vẫn mạnh mẽ…

Không cố áp đặt cảm xúc, chỉ bằng sự đồng cảm làm tôi nhớ những câu thơ của mình:

“Mẹ tôi quang gánh đồng chiều
Oằn lưng cõng cả cái liêu xiêu… đời
Tôi là một gã rong chơi
Ngã sông
nhặt bóng về phơi… cơn sầu.” (NĐT)

Trong tôi, NNH anh không rong chơi như một gã hư hỏng, tồn tại như bản chất của tồn tại… anh đang Sống và anh “RONG CHƠI” qua câu chữ. Tất cả mọi thứ trong thơ anh nhẹ nhàng, bình lặng, dù đời sống khắc nghiệt thì niềm tin yêu, sự lạc quan, các giá trị nhân văn vẫn đâm chồi nảy lộc. Bài thơ “Khói tháng Giêng” là một cơn sầu, là một nỗi buồn và dù anh cố “phơi” thế nào thì nỗi buồn trong thơ anh vẫn vô cùng đẹp. Tôi tin là sẽ có không ít người yêu thơ yêu nỗi-buồn-đẹp này của NNH như tôi!

__________
P/S: Mến tặng anh Nguyễn Ngọc Hưng chỉ vì yêu quý bài thơ của anh, và cũng chưa từng trò chuyện cùng anh nhưng em vẫn muốn viết như lần đầu tập viết!!!

Sài Gòn 23.02.2016.

“Khói tháng Giêng”: Nỗi-buồn-đẹp về người mẹ yêu thương – Nguyen Dang Thanh.

Khói tháng Giêng

Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Ngơ ngác hiên xưa lặng lẽ mai vàng
Bao nén hương thơm đã cùng kiệt cháy
Chiếc lư sành vẫn ôm chặt chân nhang

Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Vương vấn mùi bánh chưng muộn đâu đây
Như luyến tiếc ba ngày xuân ngắn ngủi
Mái rạ rưng rưng mắt gió vơi đầy

Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Bãi sa bồi ai đốt lửa hong tay
Nguôi nguôi bấc lại rét đài rét lộc
Hơi lạnh từ đêm len lỏi sang ngày

Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Ngun ngún tiền tro cúng tiễn ông bà
Ngoại vẫn bảo người sống sao thác vậy
Lễ hậu vào đưa các cụ đường xa

Khói tháng Giêng dẫn con về với Mẹ
Bàng bạc tóc sương người vắt lưng đồi
Mùa trong mắt có hao xanh mòn đỏ
Chân mộ gầy hoa cỏ vẫn sinh sôi!

01.03.2008

Khói tháng Giêng – Nguyễn Ngọc Hưng.

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Ngọc Hưng

Nguyễn Ngọc Hưng. Quê quán: Hành Thịnh, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi. Thích sống vui vẻ, nhẹ nhàng, làm thơ để chia sẻ vui buồn với mọi người và được mọi người đồng cảm, sẻ chia.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *