logo

“MÁI NGÓI THẪM NÂU” của Nguyễn Ngọc Hưng

Tôi đón đọc bài thơ MÁI NGÓI THẪM NÂU của Nguyễn Ngọc Hưng khi mùa xuân giáp Ngọ đang hiện hữu và đang cận kề. Lòng tôi lâng lâng xúc động bao nhiêu nỗi niềm!

Tôi không bằng một góc tâm hồn của người thi sĩ bạc phận tài hoa Nguyễn Ngọc Hưng. Tôi vui thú với bao thú vui trần tục đời thường ở xung quanh mình mà nhẫn tâm đến vô tình lãng quên một viên ngói âm dương bình dị trên những mái nhà cổ ẩn mình nơi góc phố cổ, nơi đình chùa miếu mạo mà tôi đã đến và đã ghé qua. Xin lỗi Hưng! Hưng cho ghé mắt trông qua và có vài lời bình phẩm và tán dương bài thơ MÁI NGÓI THẪM NÂU của Hưng làm món quà xuân tặng mọi người nhé!

Trên đất nước hình chữ S này nơi nào có làng cổ, phố cổ thì ở đó có những ngôi nhà cổ. Hầu hết các ngôi nhà cổ đều được lợp bằng ngói âm dương. Ngói âm dương được coi như: Đôi mắt cửa – Linh Hồn của mỗi căn nhà cổ. So với Huế, Hà Nội thì những ngôi nhà cổ đó thì phố cổ Hội An là còn nhiều nhất. Bởi lẽ thế mà phố Hội được coi là di sản văn hóa của nhân loại. Người Hội An quan niệm con người, con vật đều có mắt để nhìn đời và nhìn vào lòng mình thì các đồ vật gắn với vận mạng con người cũng phải có mắt. Các chiếc thuyền ghe ở Hội An cũng được vẽ vào hai bên mũi thuyền hai con mắt rất to và rõ, để nhìn thấy mọi tai ương trên biển khơi. Cái nhà, nơi mà con người sống cả đời trong đó cũng phải có đôi mắt để bảo vệ mình và cũng để mở cửa tâm hồn mình với xã hội.

Nguyễn Ngọc Hưng không nhìn và cảm những viên ngói âm dương như người phố Hội mà anh nhìn và cảm nhận hình hài, màu sắc, hồn vía viên ngói âm dương bằng ngôn ngữ tạo hình của thi ca:

“Mái ngói thẫm nâu
Những đám mây thu sà xuống
Cong oằn
Lưng cụ già trăm tuổi.”

Câu thơ mở đầu của bài thơ, tôi coi như là một lời tựa mà Hưng giới thiệu với ai đó về một viên ngói âm dương vô tri vô giác nằm cô đơn lầm lũi bào mòn theo thời gian vậy. Nói theo thuật ngữ của phái hội họa thì bài thơ MÁI NGÓI THẪM NÂU là một bức tranh có gam màu xám được người họa sĩ tạo hình bằng đường nét siêu thực và ấn tượng. Đúng là siêu thực và ấn tượng thật. Ta hãy tư duy qua mấy cụm từ này : Thẫm nâu- sà xuống- cong oằn- trăm tuổi. Hưng tả ngói hay Hưng nói về một đời người đây nhỉ? Hưng thật là tài hoa về sự sáng tạo và tạo hình cho ngôn ngữ thi ca. Cái thằng tôi tập tọng làm thơ thì còn lâu nhé! Đọc tiếp đoạn thơ :

“Nắng mưa bao mùa rong ruổi
Chân tháng ngày hoen vệt
Bụi thời gian.”

3 câu thơ này như là lời giải thích của thi sĩ về ý tưởng hình tượng của 4 câu thơ trên. Rõ ràng đó là hình ảnh của một ông già- một đời với mưu sinh với gánh chè rong ruổi khắp ngõ ngách nơi phố Hội. Người Xứ Quảng ta bất giác được thấy hình ảnh ông một lần trên màn ảnh nhỏ mà người ta trân trọng giới thiệu về ông như là giới thiệu nỗi niềm của sự hoài cổ đầy muối tiếc đã đi qua. Ông lão bán chè đó chắc bây giờ nói như nhà thơ Vũ Đình Liên:

“Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?”

Thời gian đi qua. Bao kiếp người nối tiếp nhau đi qua. Ngói vẫn là ngói nhưng hồn ngói bây giờ đã hóa “ngổn ngang”. Ngói cũng như người, cựa quậy, ngang tàng phá phách như muốn khẳng định cái tôi nhỏ bé của mình trên trần gian này làm làm cho thời giian không “tĩnh” mà “động”. Thời gian làm cho “Chiều xô lệch”. Câu thơ “chiều xô lêch” là một câu thơ không dễ gì ai cũng mường tượng được. Ngay cả chủ nhân của nó cũng đâu lí giải được, suy lí được câu thơ này.

Hai câu thơ tiếp theo:

“Tình âm dương mấy lớp
Người lại qua mắt chớp vội vàng.”

Bằng cái thủ pháp tu từ nhân hóa rất tinh tế “Tình âm dương mấy lớp”, thi sĩ Ngọc Hưng đã cho ngói ấp ủ, âu yếm nhau như là trai ôm ấp gái. Hưng thiệt là người quá đa tình đó Hưng ơi. Ngói ôm ấp ngói như người ôm ấp người. Chỉ có kẻ đa tình đa đoan và đa mang mới cảm nghĩ được như vậy mà thôi. Xin lỗi Hưng! Khi viết câu thơ này Hưng chắc có ý nghĩ về người thiếu nữ Hưng yêu đã bạc mệnh là ÂM; còn DƯƠNG đó là Hưng- người đang tồn tại trên dương thế này. Mọi suy diễn có thể là chủ quan, là quá đà. Nhưng nếu đúng như vậy thì linh hồn của người con gái kia sẽ ấm áp biết bao nhiêu khi biết được mình vẫn được Hưng ôm ấp thương yêu. Tình yêu của ngói đã xanh rêu theo thời gian và vĩnh hằng mãi mãi làm cho không biết bao “Người lại qua mắt chớp vội vàng”. Trong bao người đó có chính tôi. Kẻ lữ thứ này đã từng ngỡ ngàng thảng thốt trước những mái ngói thâm nâu, xô nghiêng cả chiều phố Hội lên sương.

Tôi càng ngây dại hơn khi Hưng trải nỗi niềm bằng mấy câu thơ như thế này:

“Chẳng buồn nghĩ ngợi lan man
Con nhện nhỏ mải mê chăng lưới
Rách lành há lẽ đợi người khâu?”

Hưng quá tinh tế, khi nhận ra nơi viên ngói thâm sì mốc meo đó còn có một con nhện cần mẫn đan tơ tạo nên cái ảo giác vừa hư vừa thực khi ta ngước nhìn lên trên nóc nhà cổ. Con nhện chẳng cần biết chi thời gian đang đi qua với vạn vật ở xung quanh nó mà nó cứ cần mẫn chăng lưới bắt mồi cho cuộc sống sinh tồn của giống loài. Cũng như cụ già nơi phố cổ kia cứ ngày lại ngày mải mê với công việc mưu sinh của mình: “rách” hay “lành” phải chăng đó là số phận- chi nài đến ai thương ta, biết đến ta trên cõi đời này. Phải chăng đây là ý niệm của Nguyễn Ngọc Hưng qua hình ảnh “con nhện nhỏ mải mê chăng lưới”? Đến đây thi sĩ Nguyễn Ngọc Hưng là họa sĩ tài tình. Nếu ai có sự quan sát tinh tế thì sẽ thấy mỗi sớm mai những hạt sương treo lung linh trên mạng nhện ánh nắng mặt trời chiếu vào làm cho những hạt sương hòa quyện với những đường tơ đó đẹp một cách lạ thường.

Phần kết của bài thơ:

“Mơ tôi về
Bất chợt bồ câu
Mái ngói xôn xao tiếng gù trống mái
Bất chợt mùa xuân đậu lại
Cụ già trăm tuổi hóa trai tơ.”

Đây là những từ, cụm từ, những câu thơ hay nhất, không thể chê vào đâu được. Bao nhiêu năm rồi Hưng như viên ngói âm dương nằm đó bất di bất dịch với thời gian. Hưng khao khát được giao hòa với đời với người, với hoa lá cỏ cây. Chỉ một bước chân thôi là ra ngoài với ánh nắng mặt trời ở bên kia khung cửa sổ. Một bước chân thôi! Mà đành chịu! Âu trời không thương nên như ngói Hưng nằm bất động theo tháng năm. Tình người nghệ sĩ làm cho Hưng nằm đó mơ màng mộng mị:

“Mơ tôi về”

Hay! Giấc mơ dẫn tôi về. Nếu Hưng mà viết “Tôi mơ về” thì sắc thái biểu cảm sẽ là rất bình thường. Sự sống hình thành có được từ những gì giản dị và bình thường nhất. Mái ngói bỗng xôn xao: Tiếng chim bồ câu con trống gù con mái háo hức làm cho lòng người cũng rạo rực, nôn nao. Mùa xuân ở đâu hiện về bất chợt “đậu lại” trên mái ngói xanh rêu- hình như có một chồi non nhú lên từ MÁI NGÓI THẪM NÂU xù xì, mọc xanh rêu. Hình như vậy? Ta đã thấy ở một mái nhà cổ nào đó mà ta đã đi qua đứng lại ngắm nhìn lòng tê dại đến thẫn thờ. Vạn vật vô tri, vô giác của tự nhiên cũng trẻ lại khi mùa xuân về huống chi là con người. Bởi lẽ thế:

“Cụ già trăm tuổi hóa trai tơ”

Câu thơ kết của Hưng như là một triết li của thuyết luân hồi của nhà Phật. Cụ thiền sư Mãn Giác nếu sống lại cũng phải tấm tắc ngợi khen đồ đệ Nguyễn Ngọc Hưng quá hiểu cho ý thơ mà ta gởi lai cho hậu thế:

“Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai”
(Cáo tật thị chúng)

Bởi vì thế “cụ già trăm tuổi” bị thời gian xô đẩy “cong oằn”; bàn chân “hoen vệt” “bụi thời gian” bỗng “hóa trai tơ” khi xuân về trên ngôi nhà lợp ngói “Tình âm dương mấy lớp”…

Bài thơ MÁI NGÓI THẪM NÂU làm cho ta choáng ngợp. Mong sao mọi sự suy diễn, giảng bình của ta không làm hỏng bài thơ xuân của thi sĩ tài hoa Nguyễn Ngọc Hưng.

Những ngày cuối tháng Chạp năm Quý Tỵ – 2013
“MÁI NGÓI THẪM NÂU” của Nguyễn Ngọc Hưng – NGUYỄN MẠNH HÙNG.

MÁI NGÓI THẪM NÂU

Mái ngói thẫm nâu
Những đám mây thu sà xuống
Cong oằn
Lưng cụ già trăm tuổi.

Nắng mưa bao mùa rong ruổi
Chân tháng ngày hoen vệt
Bụi thời gian.

Mái nói ngổn ngang
Chiều xô lệch
Tình âm dương mấy lớp
Người lại qua mắt chớp vội vàng.

Chẳng buồn nghĩ ngợi lan man
Con nhện nhỏ mải mê chăng lưới
Rách lành há lẽ đợi người khâu?

Mơ tôi về
Bất chợt bồ câu
Mái ngói xôn xao tiếng gù trống mái
Bất chợt mùa xuân đậu lại
Cụ già trăm tuổi hóa trai tơ.

(Báo văn nghệ số 1+2/ 2014 – ra ngày 4. 1. 2014)
* “Mình thích bài thơ này ở sự phá cách. Gần như cả bài là sự ngậm ngùi, chiêm nghiệm, như một tiếng thở dài chấp nhận. Lời thì vậy, nhưng giọng lại nghịch ý, nó cựa quậy, không cam chịu, như muốn tung hê, phá phách… Để cuối cùng, khi xuân về chạm vào mái ngói, sức sống bùng lên đột khởi, đầy hào sảng. Bật lên sự bất diệt của cuộc sống, khơi bùng tình yêu luôn ủ chứa trong mỗi cuộc đời.” (LÊ ANH TUẤN)

MÁI NGÓI THẪM NÂU – Nguyễn Ngọc Hưng.

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Ngọc Hưng

Nguyễn Ngọc Hưng. Quê quán: Hành Thịnh, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi. Thích sống vui vẻ, nhẹ nhàng, làm thơ để chia sẻ vui buồn với mọi người và được mọi người đồng cảm, sẻ chia.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *