logo

“NGÀY CỦA CHA(*), SÁM HỐI” – TÌNH PHỤ TỬ VÔ BỜ…

NGÀY CỦA CHA năm ngoái, bạn mình DÂNG TRÀ kính cha trong tâm tưởng. Bạn như dâng cả một trời nhớ nhung, như dâng cả một biển thương cảm, như dâng cả một đời thành kính. Mỗi một chữ viết lên, một từ đọc lên đều dịu dàng mà tha thiết, kính cẩn mà nồng nhiệt. Chén trà dâng cha vẫn còn ấm nóng, thơm thảo mà hôm nay đã lại là NGÀY CỦA CHA của năm sau… Phải trăn trở, thao thức, dằn vặt, trằn trọc lắm, bạn mới thốt được nên lời: SÁM HỐI. Đó là những suy tư và day dứt về cha,về tình cha con, với cha và với chính mình. Ấy vậy mà đọc lên, sao ta cứ thấy bạn nói hộ cho ta và cho rất nhiều người.

Khổ thơ đầu tiên thốt ra như trút sự bực bội- đúng hơn là nhà thơ bực bội với chính mình:

“Cha ơi,
Dòng năm tháng cứ trôi trôi mải miết
Nhớ rồi quên con hóa kẻ vô tình
Thế giới 3 tỉ rưỡi đàn ông nhưng cha thì chỉ một
Vị trí thiêng liêng này đâu phải chỗ cho lưỡi tục miệng phàm chí choét luận trọng khinh”

Hưng bực bội vì VÔ TÌNH. Vô tình để thời gian trôi, vô tình quên CHA THÌ CHỈ CÓ MỘT trong ba tỉ rười đàn ông trên thế giới, vô tình quên tình cha thật thiêng liêng, vô tình quên để “lưỡi tục miệng phàm chí choét luận trong khinh”. Từng từ, từng từ như dằn, như nén như muốn giằng xé, vùng vẫy để thoát ra khỏi cái cảm giác có lỗi với CHA. Vô tình với cha đã đáng chê rồi, thế mà còn vô tình để thế gian luận bàn trọng khinh, yêu ghét thì thật là khó chấp nhận. Nhưng, đằng sau cái bực bội, dằn hắt là một tâm trạng dùng dằng vừa như sám hối vừa lại như muốn thanh minh, muốn giãi bày mà không sao thốt được nên lời. Tâm trang rối bời như đứa trẻ đang lúng túng trước mặt cha, muốn xin lỗi cha mà lại chẳng biết phải xin lỗi, sám hối như thế nào mới đúng. Thế nên, có lẽ cuối cùng nhà thơ tự cho rằng: để “…chỗ cho lưỡi tục miệng phàm chí choét luận trọng khinh”, chính là lỗi của mình.

Vì sao vậy:

“Dù không vĩ đại như thân phụ Sonora một nách ne sáu hòn máu đỏ
Cũng không là Phạm Công cõng con sa trường giết giặc xuống âm ti cầu Diêm Đế niệm tình cho vợ được tái sinh
Cha là cha đâu phải bất kì ai khác
Đã cùng mẹ thương yêu biến hạt bụi nên mình”

Ở những đoạn thơ này, Ngọc Hưng thay cha phân tích. Phụ thân của anh không phải là người vĩ đại, không có những hành động vĩ đại, không có đời sống vĩ đại. Phụ thân anh đơn giản chỉ là một người CHA, như bất kì người cha nào, nhưng lại không phải là bất kỳ người cha nào. Chỉ duy nhất cha cùng với mẹ tạo nên hình hài của Hưng. Nhưng, Hưng đau, Hưng sám hối, Hưng dằn vặt bởi vì hình như Hưng đã vô tình…“ TỰ MÌNH TRÁCH MÌNH THÔI. NGHĨ NHỚ MẸ TRĂM LẦN CHƯA ĐƯỢC MỘT LẦN NGHĨ NHỚ ĐẾN CHA. MÀ KHÔNG CÓ CHA THÌ DẪU MẸ CÓ VĨ ĐẠI MUÔN LẦN CŨNG CHẲNG TẠO NÊN ĐƯỢC THẰNG CON NÀY…” (NNH). Hình như Hưng vẫn cứ cố “ khép tội” cho mình mà quên mất hoàn cảnh đặc biệt của mình. Lớn lên bên mẹ, trưởng thành bên mẹ, đau ốm có mẹ. Mẹ là MẸ và cũng là CHA của anh. Cho đến khi anh biết ra cái lẽ đời: Cha “Đã cùng mẹ thương yêu biến hạt bụi nên mình” thì anh đã không còn cơ hội để bày tỏ, để cung kính nữa… Nghĩa là anh đã bước từ nỗi đau này sang nỗi khác, trưởng thành từ sự thiệt thòi này sang sự thiệt thòi khác. Tự sám hối, trách cứ mình chưa làm được gì nhiều, chưa nghĩ được gì nhiều thì cơ hội vẫn giành cho anh ở phía trước. Biết là biết vậy, nhưng hình như nhà thơ vẫn chưa hết xót xa:

“Không thể khen chê loài quạ thủy chung cánh bướm đa tình
Sao hoài trách mãi tôn vinh một chiều những ưu khuyết chẳng đặng đừng của giới tính âm dương vốn ra ngoài khôn dại
Cha là cha dẫu có lúc thiên thần có khi quỉ quái
Ai viện lẽ thấp cao sáng tối xa gần chối chín chữ cù lao

Nhu nhã mặt trăng rực rỡ mặt trời vẫn có lúc khuyết hao
Huống con người với mặc định hóa thân chẳng lấy chi hoàn hảo
Sao áp đặt cha thế này con hư cha phải thế kia con mới nên vẹn toàn hiếu thảo
Chẳng qua vì thiên đạo vô tri mà ngang ngược lung tung đến trên dưới lộn sòng”

Ở khổ thơ này, hình như nhà thơ lại hướng về mình. Luận về khen- chê, đa tình- thủy chung, ưu- khuyết, âm – dương, khôn- dại, thiên thần- quỷ quái, thấp- cao, sáng- tối, xa – gần… Hàng loạt cặp từ đối kháng, trái ngược được nêu ra như luận tội lại như biện minh, như hờn trách lại như thông cảm, như nhận định lại như xuê xoa, như chê bai lại như ngưỡng mộ, tôn sùng…!

Chưa bao giờ tôi thấy tâm trạng nhà thơ rối bời, đa chiều đến thế! Đó là một cuộc đấu tranh trong chính con người nhà thơ- CON với CHA. Song, chính bản thân anh cũng không thể lý giải, không thể kết tội người được. Không đa tình, quỷ quái thì đâu có thể là NGHỆ SỸ! Song, trong đa tình có thủy chung, trong khuyết có ưu, trong dương có âm, trong dại có khôn, trong quỷ quái có thiên thần… Hơn ai hết, chắc chắn nhà thơ không phải không biết điều đó. Vậy nên, CHA dù có đa tình, có khuyết, có dại, có quỷ quái thì CHA vẫn là CHA… Và con, dù có thủy chung, có ưu, có sáng, có khôn, có thiên thần vẫn phải ghi lòng tạc dạ “chín chữ cù lao”. MẸ vẫn dạy và chân lý vẫn vậy! Hơn nữa, anh nên người hôm nay, chẳng phải cũng có dòng máu nghệ sỹ, đa tình của cha và thủy chung thiên thần của mẹ đó sao! Anh có hư, không ai trách anh không có cha dạy. Nhưng ngược lại, chắc chắn anh được thừa hưởng những tinh hoa từ cha mẹ đúng không! Vậy thì, dù có day dứt, anh cũng không thể khép tội mình là đã quên cha được.

“Mây tụ mây tan nước lớn nước ròng
Không cao vẫn trời không sâu vẫn biển
Ngày chủ nhật thứ ba của tháng sáu năm nào cũng chỉ là 24 tiếng
Dẫu không làm không ngủ không ăn cũng không đủ dài cho đứa con chẳng ra gì sám hối tội quên cha.

Nói chi dăm bảy một vài dẫu có cả trời hoa
Chắc mọi đóa hồng thắm tươi cũng đồng loạt ngậm ngùi chuyển sang màu trắng(**)
Cha ơi, cha ơi…
Muốn gọi mãi mà cổ con nghẹn đắng
Nào có mấy xa chưa một viếng mộ người!”

Những dòng cuối cùng như lời than thảm thiết! Trời vẫn cao, biển vẫn sâu, cha vẫn cha không gì đổi khác. Một năm chỉ có một ngày, không đủ dài để con sám hối tội quên cha; Một trời hoa thắm ngậm ngùi sang màu trắng không đủ con xa xót phận không cha; Một đời chữ nghĩa văn chương không đủ dễ để một lần viếng mộ! Té ra, cái đắng đót, cái nghẹn ngào, cái than thân trách phận, cái sám hối lớn nhất và duy nhất của anh là vậy. Đức Phổ- Nghĩa Hành có bao xa mà với anh là cả một dặm dài khó vượt. Chỉ có thể sám hối, sám hối và sám hối trong tâm tưởng mà thôi. Tiếng gọi: Cha ơi…! ở khổ cuối khiến không ít người tan nát cõi lòng. Thương cho người con dù muốn cũng không thể tự mình viếng mộ cha, xót cho người con dù thương chỉ sám hối trong tưởng tượng…

Sám hối (xin được gọi tắt như vậy) là một bài thơ trong số rất ít bài thơ (mà tôi biết) Nguyễn Ngọc Hưng viết cho cha. Bên trong lời sám hối của người con không có điều kiện tận hiếu, ta bắt gặp một tâm trạng khao khát tình cảm cảm gia đình: với CHA, MẸ và CON CÁI. Cũng lần đầu tiên tôi cảm nhận một cách sâu sắc tình cha con trong Hưng, cũng nhận ra (dù chỉ là phác họa) đôi nét chấm phá về người cha mà bạn ít nhắc đến. Đọc SÁM HỐI, ta thấy mình cũng cần sám hối, bởi những lỗi lầm, những khờ dại, những sai phạm của mình với bố mẹ và cả con cái mình. Trăng đã treo cao dịu dàng như tình mẹ… Biển ăm ắp xanh sâu thẳm như tình cha… Hãy là con thuyền vượt trùng khơi xa theo ánh trăng mơn man và dạt dào con sóng vỗ! Bức tranh dịu dàng này xin tặng lại nhà thơ…

Đà Nẵng sau NGÀY CỦA CHA 2014
“NGÀY CỦA CHA(*), SÁM HỐI” – TÌNH PHỤ TỬ VÔ BỜ… –
Hương Thủy.

NGÀY CỦA CHA(*), SÁM HỐI

Cha ơi,
Dòng năm tháng cứ trôi trôi mải miết
Nhớ rồi quên con hóa kẻ vô tình
Thế giới 3 tỉ rưỡi đàn ông nhưng cha thì chỉ một
Vị trí thiêng liêng này đâu phải chỗ cho lưỡi tục miệng phàm chí choét luận trọng khinh.

Dù không vĩ đại như thân phụ Sonora một nách ne sáu hòn máu đỏ
Cũng không là Phạm Công cõng con sa trường giết giặc xuống âm ti cầu Diêm Đế niệm tình cho vợ được tái sinh
Cha là cha đâu phải bất kì ai khác
Đã cùng mẹ thương yêu biến hạt bụi nên mình.

Không thể khen chê loài quạ thủy chung cánh bướm đa tình
Sao hoài trách mãi tôn vinh một chiều những ưu khuyết chẳng đặng đừng của giới tính âm dương vốn ra ngoài khôn dại
Cha là cha dẫu có lúc thiên thần có khi quỉ quái
Ai viện lẽ thấp cao sáng tối xa gần chối chín chữ cù lao.

Nhu nhã mặt trăng rực rỡ mặt trời vẫn có lúc khuyết hao
Huống con người với mặc định hóa thân chẳng lấy chi hoàn hảo
Sao áp đặt cha thế này con hư cha phải thế kia con mới nên vẹn toàn hiếu thảo
Chẳng qua vì thiên đạo vô tri mà ngang ngược lung tung đến trên dưới lộn sòng.

Mây tụ mây tan nước lớn nước ròng
Không cao vẫn trời không sâu vẫn biển
Ngày chủ nhật thứ ba của tháng sáu năm nào cũng chỉ là 24 tiếng
Dẫu không làm không ngủ không ăn cũng không đủ dài cho đứa con chẳng ra gì sám hối tội quên cha.

Nói chi dăm bảy một vài dẫu có cả trời hoa
Chắc mọi đóa hồng thắm tươi cũng đồng loạt ngậm ngùi chuyển sang màu trắng(**)
Cha ơi, cha ơi…
Muốn gọi mãi mà cổ con nghẹn đắng
Nào có mấy xa chưa một viếng mộ người!

_________________
(*)Ngày của cha (Father’s Day) được tổ chức vào ngày Chủ Nhật thứ ba của tháng 6 hàng năm.
(**) Hoa hồng là loài hoa dành cho ngày lễ đặc biệt này: hoa hồng màu đỏ để tặng cho người cha còn sống, và hoa hồng màu trắng để tưởng nhớ những người cha đã qua đời.

Chủ nhật 17.06.2012 – Chủ nhật 15.06.2014

NGÀY CỦA CHA(*), SÁM HỐI – Nguyễn Ngọc Hưng.

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Ngọc Hưng

Nguyễn Ngọc Hưng. Quê quán: Hành Thịnh, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi. Thích sống vui vẻ, nhẹ nhàng, làm thơ để chia sẻ vui buồn với mọi người và được mọi người đồng cảm, sẻ chia.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *