logo

“Thao thức nghiêng đêm” – Lặng thầm đón nhận “chút sáng thầm”

Thơ viết về tình yêu đôi lứa là mảng đề tài được thể hiện đặc sắc trong thơ Nguyễn Ngọc Hưng. Hầu hết những bài thơ ở mảng đề tài này có điểm chung là đượm buồn. Có lẽ nó mang dấu ấn của cuộc đời thi sĩ. Bài thơ “Thao thức nghiêng đêm” (rút từ tập thơ “Bài ca con dế lửa” xuất bản năm 2012) của chính tác giả là bài thơ tiêu biểu thể hiện rõ nét điều này.

Bài thơ thể hiện tâm trạng của Tôi (cũng chính là nhà thơ) ôm mối tình đau vào một thời điểm đặc biệt – đêm cuối năm:

“Thao thức buồn nghiêng đêm cuối năm”

“Đêm cuối năm” là thời điểm giao thoa giữa năm cũ và năm mới, cũng là lúc con người chuẩn bị đón năm mới trong tâm trạng háo hức, bồi hồi. Riêng Tôi thì không thế. Tôi “Thao thức buồn nghiêng đêm”. Thường nghe nói “trắng đêm”, “thâu đêm”, tàn đêm” chứ “nghiêng đêm” thì chỉ có trong thơ Nguyễn Ngọc Hưng. Có phải lòng Tôi đang nghiêng ngả, chênh chao nên đêm cũng “nghiêng”? Điều này còn được lý giải ở câu “Chênh một khoảng trời thương nhớ cũ”. “Nghiêng” thường đi liền với “chênh”. Hóa ra “thương nhớ cũ” đã làm chênh chao lòng Tôi khiến Tôi “buồn nghiêng đêm” là vậy. “Thương nhớ” lại được đo bằng cái bao la của “khoảng trời” thì thương nhớ ấy quả là…vô cùng.

Trong “hoảng trời thương nhớ cũ” đó, nhất định có Tôi và Em:

“Em như quả chín trái mùa
Tôi là hạt xanh lỡ vụ”

“Quả chín” hấp dẫn đấy nhưng “trái mùa” liệu còn ai chuộng? “Hạt xanh” có khả năng nảy nở sinh sôi nhưng “lỡ vụ” liệu còn ai muốn gieo trồng? Ôi, duyên tình của Em và Tôi sao mà ngang trái, lỡ làng! Bảo sao Tôi không “buồn nghiêng đêm” cho được. Tôi chỉ còn biết trách hờn vu vơ:

“Ngọn gió nào thổi lệch lời xuân?”

“Gió” lại “tham dự” vào chuyện lòng của Tôi nhưng không đáng yêu như gió trong ca từ “Cơn gió nào bên tai thì thầm. Nói với em rằng tôi thương nhớ…em” (Duy Thái) mà rất đáng giận vì gió đã “thổi lệch lời xuân” của Tôi. Ở thời điểm “đêm cuối năm”, Tôi dệt trong lòng bao nhiêu lời yêu lãng mạn – “lời xuân” – để nói với em vào đầu năm mới vậy mà ngọn gió nào đã “thổi lệch” mất rồi. Từ “nghiêng” đến “chênh” và rồi “lệch”, một trường từ vựng độc đáo được sử dụng trong một khổ thơ đã lột tả tài tình cái “buồn nghiêng đêm”. Lời trách cứ vu vơ đó lại tiếp tục ở khổ thơ tiếp:

“Ngọn gió nào lách nửa bàn chân
Dẫn dụ hương em về hướng khác”

“Bàn chân”, có phải là hình ảnh cụ thể hóa cuộc tình củaTôi. Chuyện tình của Tôi và Em mới đi có “nửa bàn chân” thôi thì “ngọn gió nào “đã “dẫn dụ hương em về hướng khác” bỏ Tôi lại một mình. Giờ “Tôi vẫn xanh” nhưng không phải xanh của “hạt xanh” hứa hẹn sự sống sinh sôi mà là “xanh như mắt chiều lưu lạc”. Còn gì buồn bằng “mắt chiều lưu lạc” hả em? Em đi về hướng khác để lại cho Tôi một màu buồn. Nên “Nhìn đâu cũng tím rịm chân trời…”. Hết “xanh màu lưu lạc” lại “tím rịm chân trời”, nhà thơ thật khéo pha màu tâm trạng. Gam màu buồn đột ngột tăng cao với “tím rịm” tưởng chừng như không gì buồn hơn nữa. Nỗi buồn ấy lan tỏa bao la cả “chân trời” và mãi mãi không vơi, không nguôi theo ngày tháng. Dấu ba chấm (…) cuối câu thơ đã cho ta hiểu thêm về điều này.

“Chậm nửa bàn chân
Ngỡ chỉ trễ một thời
Nào ai hay một đời khóc muộn”

Một lần nữa hình ảnh “nửa bàn chân” lại xuất hiện, cuộc tình dở dang của Tôi lại được nhắc đến. Trong đời cũng có người chưa đi hết con đường tình mà đã nếm nỗi đau dang dở. Nhưng vết thương lòng của họ cũng được liều thuốc thời gian chữa lành nên họ “chỉ trễ một thời” thôi. Còn Tôi “Ngỡ chỉ trễ một thời/ Nào ai hay một đời khóc muộn”. Thật bất hạnh cho Tôi! Một lần dở dang là “một đời khóc muộn”. Tiếng khóc ấy cứ âm âm làm đau nhức lòng Tôi. Vết thương lòng cứ âm thầm rỉ máu. Một mình gánh lấy nỗi đau muộn màng, không ai thấu hiểu, sẻ chia. Nỗi niềm này cũng được nhà thơ bộc bạch ở một bài thơ khác:

“Bơi mình tôi lội mình tôi
Biết ai chia sẻ lở bồi đục trong”.
……..
“Đò ngang muộn chuyến cuối ngày
Biết là sông hẹp đêm nay… Rất dài…
(Muộn đò)
Phải, nỗi đau của Tôi “rất dài”, đau cả “một đời khóc muộn” mà!

“Hạnh phúc thơm lên
Nỗi đau nảy mầm xanh xuống”

Khi yêu ai cũng mơ ước đến hạnh phúc lứa đôi. Tôi cũng mơ “Hạnh phúc thơm lên” nhưng hạnh phúc là hương (thơm) nên mới chớm đã bay đi mất để nhường chỗ cho “Nỗi đau nảy mầm xanh xuống”. Hai câu thơ đối nhau nhưng ngắn dài khác nhau. Hạnh phúc thì ngắn ngủi, mong manh còn nỗi đau thì “nảy mầm xanh xuống” dài lâu lắm. Với Nguyễn Ngọc Hưng, mặc dù cuộc đời anh là chuỗi dài bất hạnh (bất hạnh từ thể chất đến tinh thần) nhưng anh luôn ở tâm thế sẵn sàng chấp nhận bất hạnh với một thái độ thản nhiên như “Mặt tháng ngày cỏ mọc lặng im”.

Trong tâm thế bình thản đó, Tôi bình tĩnh nhìn lại mình:

“Hư ảo em cuối cuộc kiếm tìm
Lại bắt đầu trong tôi rõ nét
Thao thức nghiêng đêm
Lẻ loi một vì sao xẹt
Chút sáng thầm
Có đến được tay em?”

Không ai hiểu mình bằng mình. Và chắc chắn Tôi đã hiểu vì sao “hương em về hướng khác”, vì sao người con gái Tôi yêu đã rời xa Tôi khi cuộc tình mới có “nửa bàn chân”. Nên Tôi đã xác định “cuối cuộc kiếm tìm” kia Em là “hư ảo”. Cuối con đường tình của Tôi là con số 0, hạnh phúc cũng là hư ảo. Và cũng từ lúc này “Lại bắt đầu trong tôi rõ nét”. Vâng, rất rõ nét. Tôi là “vì sao xẹt” “lẻ loi” chỉ phát ra “chút sáng thầm”. Những câu thơ nghe buồn nhưng không tuyệt vọng lại có phần kiêu hãnh. Buồn vì trên con đường tình giờ đây chỉ mình Tôi dấn bước. Buồn vì trong hằng hà sa số vì sao trên trời Tôi chỉ là “vì sao xẹt” “lẻ loi”. Nhưng đâu phải ai cũng có thể được coi là sao nếu không phải là người có cuộc đời cao cả và nhân cách. Tôi tự nhận mình là sao nghĩa là cuộc đời Tôi đã phát sáng dù chỉ là “chút sáng thầm”. Chẳng phải sao, một con người hơn ba mươi năm buộc chân vào giường bệnh bởi căn bệnh hiểm nghèo mà vẫn dâng cho đời những vần thơ đầy ánh sáng. Ánh sáng của một tâm hồn giàu nghị lực, của một trái tim giàu tình yêu đời, yêu người. Ánh sáng từ trang thơ của anh đã thắp sáng cho bao trái tim người, cho cuộc đời vốn vẫn còn nhiều bóng tối. Và thơ anh cũng đã làm phong phú thêm tài sản tinh thần của dân tộc mình. Như thế không đáng kiêu hãnh hay sao? “Chút sáng thầm” là cách nói khiêm tốn đấy thôi chứ thực ra cuộc đời và con người thơ Nguyễn Ngọc Hưng đã tỏa sáng.

“Chút sáng thầm/ Có đến được tay em?”. Một câu hỏi đầy nuối tiếc. Cũng phải thôi, đối với Nguyễn Ngọc Hưng, tình yêu là sự sống mà nhất là tình yêu đôi lứa lại càng là khao khát mãnh liệt hơn. Giờ, tình yêu đã vuột khỏi tầm tay làm sao không nuối tiếc, buồn đau chứ? Người đọc thật sự đồng cảm với anh và càng yêu quý anh hơn. Vào thời khắc đêm cuối năm, đón giao thừa, ai cũng có điều cầu mong. Lời thơ trên có phải là lời “cầu duyên” của Tôi dù duyên phận đã lỡ làng?… Không biết “chút sáng thầm” “Có đến được tay em” không nhưng Tôi ơi, đừng “thao thức nghiêng đêm” nữa vì đã có bao người đón nhận “chút sáng thầm” của anh với tất cả sự trân trọng, yêu thương.

Đọc thơ Nguyễn Ngọc Hưng, người đọc có cảm tưởng như dòng cảm xúc từ trái tim nhà thơ tuôn tràn một mạch rồi tự nhiên đọng lại trên mỗi dòng thơ. Theo dòng cảm xúc đó, người đọc còn phải dừng lại ở mỗi ngôn từ, mỗi hình ảnh thơ để suy ngẫm và thả hồn trong không gian thơ của anh mà liên tưởng, tưởng tượng. Đó là chưa kể nhiều thủ pháp nghệ thuật được anh sử dụng nhuần nhuyễn gây ấn tượng và hấp dẫn người đọc rất cao. Rõ ràng “Thơ Hưng gụi gần mà không đơn giản” (Mai Bá Ấn). Tất cả điều đó phải được phát tiết từ tài năng thi sĩ. Có thể nói”Thao thức nghiêng đêm” là một bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ của Nguyễn Ngọc Hưng.

Tuy Phước 29/11/2015

“Thao thức nghiêng đêm” – Lặng thầm đón nhận “chút sáng thầm” – Tuệ Mỹ.

THAO THỨC NGHIÊNG ĐÊM

Thao thức buồn nghiêng đêm cuối năm
Chênh một khoảng trời thương nhớ cũ
Em như quả chín trái mùa
Tôi là hạt xanh lỡ vụ
Ngọn gió nào thổi lệch lời xuân?

Ngọn gió nào lách nửa bàn chân
Dẫn dụ hương em về hướng khác
Tôi vẫn xanh
Xanh như mắt chiều lưu lạc
Nhìn đâu cũng tím rịm chân trời…

Chậm nửa bàn chân
Ngỡ chỉ trễ một thời
Nào ai hay một đời khóc muộn
Hạnh phúc thơm lên
Nỗi đau nảy mầm xanh xuống
Mặt tháng ngày cỏ mọc lặng im.

Hư ảo em cuối cuộc kiếm tìm
Lại bắt đầu trong tôi rõ nét
Thao thức nghiêng đêm
Lẻ loi một vì sao xẹt
Chút sáng thầm
Có đến được tay em?

(Rút từ tập thơ “Bài ca con dế lửa”, NXB Hội Nhà Văn, năm 2012)

THAO THỨC NGHIÊNG ĐÊM – Nguyễn Ngọc Hưng.

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Ngọc Hưng

Nguyễn Ngọc Hưng. Quê quán: Hành Thịnh, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi. Thích sống vui vẻ, nhẹ nhàng, làm thơ để chia sẻ vui buồn với mọi người và được mọi người đồng cảm, sẻ chia.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *