logo

VÀI CẢM NGHĨ KHI ĐỌC BÀI THƠ “THÔI ĐỪNG DAY DỨT LỜI RU” CỦA ANH NGUYỄN NGỌC HƯNG

Tôi chưa bao giờ viết và cũng chưa dám nghĩ sẽ viết phê bình văn học. Bởi bản thân tôi thiếu cả hai thứ: Lý luận phê bình và năng lực cảm nhận tác phẩm. Nhưng vì quá nể anh Nguyễn Ngọc Hưng, tôi chỉ xin nói lên cảm nhận của mình với bài thơ anh viết.

Thơ anh Nguyễn Ngọc Hưng, tôi đọc được chừng mươi bài, với những thể thơ khác nhau và bài nào cũng có vấn đề buộc người đọc phải suy nghĩ. Nhưng đến bài “Thôi đừng day dứt lời ru”, thì tôi đã bị cuốn hút từ đầu đến cuối.

Bài thơ viết về một cuộc tình, có thể đấy là một cuộc tình đầu, đẹp đẽ, mộng mơ và sâu nặng, nhưng không đến được với nhau. Thế mà bài thơ không hề nói lên niềm luyến tiếc, dù lòng đầy luyến tiếc. Không trách móc, kể cả trách móc ông trời và cũng không than thân trách phận, như kiểu:
“Em có chồng rồi, như ngựa có cương
Ngõ em em đứng, đường trường anh lui!”
(Dân ca)

Bài thơ từ đầu đến cuối chỉ là khuyên nhủ, dỗ dành, với nỗi lo là người cũ “khóc hoài” sẽ “héo hon”, sẽ không có niềm vui hạnh phúc gia đình. Và, qua những lời độc thoại của anh, ta cũng thấy chị – người yêu cũ cũng luôn đồng cảm, đồng điệu với anh, lo lắng anh không có cuộc sống gia đình hạnh phúc.

Với tâm tưởng như thế, mở đầu bài thơ là câu thơ: “Em ơi thôi đừng day dứt”. Đến khổ thơ thứ hai lại: “Em ơi, thôi đừng khắc khoải” và đến khổ cuối của bài thơ lại: “Em ơi, thôi đừng day dứt…”. Trong tình yêu xưa nay ngôn ngữ thường tỏ ra bất lực. Đi lại cũng là “Em ơi, thôi đừng…”; “Em ơi, thôi đừng…”. Nhưng trong tình cảnh đã là văn cảnh cuả bài thơ này, những từ ngữ tưởng như vô hồn ấy lại có hiệu quả tình tự đến lạ lùng.

Trong bài thơ, tác giả cũng nói nhiều đến lời ru. Ngay cái đề thơ cũng là: “Thôi đừng day dứt lời ru”, Đến khổ thơ cuối lại mở đầu: “Thôi đừng khắc khoải lời ru” vì “Lời ru vốn đã không tròn”. Trong thơ tình, lời ru đã thường được sử dụng, như “Ru con tình cũ” của Đynh Trầm Ca, hay “Lời ru buồn xé nát hồn nhau” của Trương Nam Chi. Khi trong dân ca, kể cả những câu thường dùng làm câu hát ru, cũng có những câu nói về tình yêu trắc trở hết sức thống thiết, mà người ru nếu cùng tình, cùng cảnh cũng khôn cầm được nước mắt và nhiều trường hợp là người thân thuộc, tôi chứng kiến họ lặng lẽ gục xuống bên vành nôi. Tác giả bài thơ đang nói, cũng không ngại sử dụng motif này một cách lặp đi lặp lại đến ba lần, trong bài thơ hai mươi câu của mình. Để gây ấn tượng, với cung bậc tình cảm rất cao và hết sức trong sáng, nhằm kéo người tình cũ ra khỏi những gì chưa tròn trong câu hát ru, trở về với niềm vui con cái và cũng từ đó tìm thấy hạnh phúc của mình trong hoàn cảnh mới.

Trong sự tan vỡ của một cuộc tình, bao giờ cũng có duyên do, cũng có “tại anh, tại ả”, nhưng dưới ngòi bút của tác giả, ta chỉ nghe anh, khi anh nói về duyên do, qua việc nói về nhịp điệu mùa luôn diễn ra:
“Ai biết buồn thu lá đổ
Hay do lá đổ thu buồn?”

Với cách đó, lời của anh qua thơ đã là một liều thuốc hóa giải, dù hiệu quả như thế nào, nhưng không hề làm chạnh lòng bạn. Tuy nhiên vì quá ẩn ức, anh cũng đã hé lộ cái nguyên nhân chính dẫn đến duyên nạn, không thể nói ra, bởi nói ra sẽ mất chút niềm vui, hy vọng còn lại để sống của hai người, trước hết là ở phía chị, nói ra sẽ gây sương mù cho cuộc tình đẹp đẽ đã qua và nói ra sẽ không còn là sự độ lượng, là động cơ trong sáng nơi anh nữa. Do đó anh buộc phải để cho cái duyên do ấy “ẩn khuất” đến “Ngàn năm không thấy mặt trời” để rồi phải day dứt, khắc khoải, để rồi phải xót xa “Thương lắm cái phần ẩn khuất” hay “Thương lắm điều không nói được” và do đó, đã nhóm lên nỗi ẩn ức không nguôi trong lòng mình, lòng bạn. Làm cho từng chữ, từng câu trong bài thơ luôn cuồn cuộn và làm cho người đọc có lúc phải cắn chặt môi mình.

Thơ tình trên thi đàn hiện nay nhiều lắm và nhiều bài đã đạt đến độ tài tình, nhưng không phải tất cả đều có sức truyền cảm như vậy.

Về mặt hình thức cái “đắc địa” mà anh chọn được là thể thơ Sáu chữ. Thể thơ này tạo nên nhịp điệu dồn nén, bức bối của câu thơ. Về ngôn ngữ, suốt bài thơ phần lớn anh sử dụng lối văn nói thường ngày, không có mấy những mỹ từ trau chuốt… Tất cả những cái đó đã tạo nên hiệu quả to lớn của bài thơ.

“Thôi đừng day dứt lời ru” là thơ trữ tình, đầy ắp tính trữ tình, không có cốt truyện và chỉ mỗi anh độc thoại, nhưng ta cũng thoáng thấy cả hai nhân vật: Anh và Chị – hai người tình cũ, đẹp quá, cao thượng quá, trong sáng quá! Tuy không đến được với nhau, không là của nhau, nhưng người nào cũng quên mình lo lắng vì nghĩ bạn không có hạnh phúc. Chị thì “héo hon”đi, bởi “khóc hoài”vì anh; Anh thì cố trấn an chị: “Hãy tin là anh hạnh phúc”.

Đọc và ngẫm nghĩ nhiều lần đến khi gấp bài thơ lại, ta thấy: Cuộc tình thì đã tan vỡ từ lâu. Muốn hay không, mỗi người cũng bị cuốn hút vào cuộc sống gia đình mới của mình.

Dù hết lời khuyên nhủ bạn và cũng là khuyên nhủ mình, nhưng nỗi ẩn ức đến đây vẫn chưa được hóa giải giữa lòng nhau và qua truyền cảm, đã làm nhiều người phải chập chờn giấc ngủ.

Tuy vậy thời gian vẫn là liều thuốc sống, qua cái tất bật trong mưu sinh, qua thực hiện bổn phận của người vợ/ người chồng và niềm vui con cái, cũng sẽ làm họ dần dần nguôi ngoai.

Vậy “Mai sau dẫu có bao giờ?” (Kiều – Nguyễn Du). Trước câu hỏi đó, tôi nghĩ, với cách ứng xử cao đẹp của anh, của chị, mai sau nhất định trong tim mỗi người sẽ có một phần trang trọng, để nghĩ đến người ngày xưa và cũng từ nơi ấy cuộc tình dang dở của họ, không những “không có sương mù”, mà còn được họ phủ lên một màu huyền thoại.

Hà Nội 22-9-2016
__________
* Anh Cao Phương kính,

Mặc dù anh khiêm nhường tự nhận “Tôi chưa bao giờ viết và cũng chưa dám nghĩ đến sẽ viết phê bình văn học. Bởi bản thân thiếu cả hai thứ: Lý luận phê bình và năng lực cảm nhận tác phẩm” nhưng với em đây là một bài bình thơ đúng chất. Vừa sắc sảo vừa đượm tình. Như thể soi vào tận mọi ngõ ngách tâm tình của tác giả để đồng cảm, sẻ chia…

Chân thành cám ơn anh vì đã mở lòng tri âm, cộng hưởng và xin phép anh cho em đăng lên FB mời mọi người cùng xem nhé!

Thân kính,
Em Nguyễn Ngọc Hưng.

VÀI CẢM NGHĨ KHI ĐỌC BÀI THƠ “THÔI ĐỪNG DAY DỨT LỜI RU” CỦA ANH NGUYỄN NGỌC HƯNG – CAO PHƯƠNG.

THÔI ĐỪNG DAY DỨT LỜI RU

Em ơi, thôi đừng day dứt
Lời ru vốn đã không tròn
Trái tim biết là trung thực
Khóc hoài sao khỏi héo hon?

Em ơi, thôi đừng khắc khoải
Bốn mùa vẫn chuyển xoay luôn
Ai biết buồn thu lá đổ
Hay do lá đổ thu buồn?

Thủy chung vầng trăng vẫn vậy
Sóng triều muôn thuở đầy vơi
Thương lắm cái phần ẩn khuất
Ngàn năm không thấy mặt trời!

Thương lắm điều không nói được
Góc riêng mỗi trái tim người
Nếu em có hình bóng khác
Trách gì cái thuở đôi mươi?

Em ơi, thôi đừng day dứt
Thôi đừng khắc khoải lời ru
Hãy tin là anh hạnh phúc
Tình ta không có sương mù!

THÔI ĐỪNG DAY DỨT LỜI RU – Nguyễn Ngọc Hưng.

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Ngọc Hưng

Nguyễn Ngọc Hưng. Quê quán: Hành Thịnh, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi. Thích sống vui vẻ, nhẹ nhàng, làm thơ để chia sẻ vui buồn với mọi người và được mọi người đồng cảm, sẻ chia.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *