logo

CÓ MỘT “SÔNG VỆ NHỚ THƯƠNG” TRONG TÔI

Tôi có người bạn nhà bên sông Vệ. Bạn có lần mời tôi có dịp hãy về quê bạn chơi, ăn tôm sông Vệ, ngắm trăng sông Vệ, thấm cái tình người sông Vệ… Tôi ừ hử chưa nhận lời và trộm nghĩ: Tôm sông nào cũng ngon, trăng nơi đâu cũng đẹp, người ở đâu cũng vậy cả thôi mà, sao bạn cứ… nói quá lên thế! Đấy là khi tôi chưa đọc “Sông Vệ nhớ thương” của Nguyễn Ngọc Hưng. Đọc rồi mới thấy, vì sao không chỉ bạn tôi, cả Nguyễn Ngọc Hưng lại yêu quí, gắn bó, tự hào với sông Vệ trù phú, bình yên và nên thơ đến thế.

“Đâu chỉ là đôi chấm nhỏ nhớ thương
Mà tất cả vui buồn tôi ở đó
Một cánh bướm hoa một con chuồn cỏ
Cũng rưng rưng gợi muôn nỗi khóc cười”

Ngay ở câu thơ đầu tiên, Nguyễn Ngọc Hưng đã khẳng định: “tất cả vui buồn” của anh gắn liền với sông Vệ. Cách sắp xếp từ ngữ ở khổ thơ này rất hay: “Đôi chấm nhỏ nhớ thương” – “tất cả vui buồn”; “Một cánh bướm”, “một con chuồn” – “Rưng rưng gợi muôn nỗi khóc cười”. Những từ ngữ chỉ cái bình dị, cụ thể đặt trong mối tương quan với cái lớn lao, trừu tượng. Thế nên, cái bình dị trở nên lớn lao, cái cụ thể trở nên khái quát, cái trừu tượng trở nên cụ thể, gần gũi. Sông Vệ trong Hưng là thế: là tất cả vui buồn, là muôn nỗi khóc cười của một đời người.

Khổ thơ thứ hai cũng có cách sắp xếp từ ngữ như trên một cách có dụng ý:

“Đâu chỉ là nơi hạt bụi hóa người
Mà tất cả cuộc đời tôi ở đó
Đèn hạt đỗ chập chờn trang sách nhỏ
Đã vỡ lòng bao nghĩa lý lớn lao”

Thật lạ, người ta nói: Người về cát bụi, người hóa cát bụi, Hưng lại viết: “cát bụi hóa người”. Cách ví von này thật lạ nhưng cũng thật khéo. Phải chăng, một cánh bướm hoa, một con chuồn cỏ, đôi chấm nhỏ nhớ thương, hạt bụi, đèn hạt đỗ, trang sách… cũng như những người thầy lớn lao, cũng trở nên thân quen, có tâm hồn và mang hình dáng, hơi thở, sức sống quê hương.

Không tả sông trực tiếp, nhưng dòng sông Vệ của Hưng hiện ra thật trong trẻo, thật kỳ vĩ.

“Đâu phải không dưng đất thấp trời cao
Mà mưa nắng vơi đầy con nước chảy
Ơi sông Vệ, dù lặn sâu tận đáy
Con bống nâu vẫn mơ đớp trăng vàng”

Hình ảnh: “Con bống nâu vẫn mơ đớp trăng vàng” thật lạ và cũng thật đẹp quá! Người xưa còn để lại cho chúng ta bức tranh nổi tiếng: Cá chép trông trăng. Nay trong thơ Hưng có cá bống mơ đớp trăng. Hình ảnh độc đáo, táo bạo mà lại rất nên thơ, lãng mạn. Phải chăng đây mới chính là hồn vía của con người sông Vệ: Dù cơ cực, nghèo khổ vẫn luôn khao khát mãnh liệt về một thế giới tốt đẹp, tươi sáng. (Nói như Nguyễn Đình Thi: “Rũ bùn đứng dậy sáng lòa”). Nói cái khốn khó với đất thấp, trời cao; với mưa nắng vơi đầy; với lặn sâu tận đáy để thấy cái ước ao bay bổng, tâm hồn lãng mạn đáng yêu của con người sông Vệ. Đó chính là cái thấu hiểu của NHÀ THƠ sông Vệ.

“Đồng xanh mênh mang dâu biếc ngút ngàn
Mỹ Hưng đấy – nơi chôn rau mình đấy
Hỏi có nơi nào gió thơm đến vậy
Hoa nối hoa mùa quả chín nối mùa

Lúc bay lên phiêu phưởng tiếng chuông chùa
Khi vời vợi giọng đò đưa đêm vắng
Nào ai biết sau lũy tre bình lặng
Bao cánh chim vườn vẫy mộng tha phương”

Sông Vệ cũng như bao dòng sông: có đồi xanh, có dâu biếc, có hoa thơm có trái ngọt, có tiếng chuông chùa, có giọng đò đưa… (Có khác chăng, ở đây ngọn gió cũng thơm bởi Hoa nối hoa mùa quả chín nối mùa). Phép liệt kê kết hợp với các từ gợi tả, gợi cảm: Mênh mang, ngút ngàn, phiêu phưởng, vời vợi… nhà thơ đã vẽ nên một bức tranh quê trù phú, thơm tho và yên ả, gợi cho người đọc một tình quê chan chứa, thẫm đẫm niềm tự hào mà cũng pha chút xót xa, đắng đót bởi: Nào ai biết sau lũy tre bình lặng – Bao cánh chim vườn vẫy mộng tha phương. Nỗi xót xa với nhân tình thế thái, với trần thế trụi trần, với thực tại chua chát lại được vỗ về, an ủi bằng dòng sông quê hương:

“Ngoại hóa mây rồi mẹ cũng hóa sương
Xa biền biệt em hóa gì chẳng rõ
Ngơ ngác về soi – bụi đen bụi đỏ
May dòng quê chưa quên mất mặt mình”

Cơn lốc thị thành với “bụi đen. bụi đỏ” đã đưa đẩy em và những người “mộng tha phương” “xa biền biệt.”. “Ngoại hóa mây rồi mẹ cũng hóa sương” là do bàn tay tạo hóa là lẽ đời theo qui luật tự nhiên. Còn em đã “hóa” gì trong cái bụi đen, bụi đỏ, mà ngác ngơ, ngơ ngác đến nao lòng?

May mà sông Vệ chưa quên, sông Vệ mở lòng, sông Vệ yêu thương.

“Đâu chỉ là nơi cất giữ nghĩa tình
Văn vắt nước trong lọc niềm dâu bể
Xơ xác ngày va bão giông trần thế
Đêm dịu dàng trăng sông Vệ tái sinh!”

Tôi cho rằng. khổ thơ cuối là khổ thơ hay nhất, khái quát nhất. khổ thơ đã bao quát ý nghĩa của tất cả các khổ thơ trước. Sông Vệ “cất giữ nghĩa tình”- lưu giữ nhưng vui buồn, những nghĩa lý lớn lao để nuôi dưỡng con người sông Vệ. Sông Vệ” lọc niềm dâu bể” – lưu giữ những tinh hoa thanh khiết, hồn thiêng sông Vệ. Sông Vệ “Xơ xác ngày va bão giông trần thế”- chứng nhân của cơn lốc thị thành, của nỗi lo trần tục của những vẫy vùng, biền biệt tha phương. Để rồi đến khi “Úp mặt vào sông quê” (Nguyễn Trọng Tạo) soi rọi, ngụp lặn trong dịu dàng sông quê mới thấy tâm hồn thật thanh sạch, thánh thiện như được tái sinh.

Biết bao con sông quê đã đi vào văn thơ, làm lay động trái tim người đọc bao thế hệ. “Sông Vệ nhớ thương” không lay động trái tim tôi mà âm ỉ chảy, tưới tắm, gột rửa để tâm hồn tôi như đóa hoa hướng dương đón lấy ánh sáng của trong trẻo, vị tha…

TB: Như một món quà gửi tặng bạn. Chúc Hưng sinh nhật vui vẻ!

Đà Nẵng tháng 4/ 2013

CÓ MỘT “SÔNG VỆ NHỚ THƯƠNG” TRONG TÔI – Hương Thủy.

SÔNG VỆ NHỚ THƯƠNG

Đâu chỉ là đôi chấm nhỏ nhớ thương
Mà tất cả vui buồn tôi ở đó
Một cánh bướm hoa một con chuồn cỏ
Cũng rưng rưng gợi muôn nỗi khóc cười

Đâu chỉ là nơi hạt bụi hóa người
Mà tất cả cuộc đời tôi ở đó
Đèn hạt đỗ chập chờn trang sách nhỏ
Đã vỡ lòng bao nghĩa lý lớn lao

Đâu phải không dưng đất thấp trời cao
Mà mưa nắng vơi đầy con nước chảy
Ơi sông Vệ, dù lặn sâu tận đáy
Con bống nâu vẫn mơ đớp trăng vàng

Đồng xanh mênh mang dâu biếc ngút ngàn
Mỹ Hưng đấy – nơi chôn rau mình đấy
Hỏi có nơi nào gió thơm đến vậy
Hoa nối hoa mùa quả chín nối mùa

Lúc bay lên phiêu phưởng tiếng chuông chùa
Khi vời vợi giọng đò đưa đêm vắng
Nào ai biết sau lũy tre bình lặng
Bao cánh chim vườn vẫy mộng tha phương

Ngoại hóa mây rồi mẹ cũng hóa sương
Xa biền biệt em hóa gì chẳng rõ
Ngơ ngác về soi – bụi đen bụi đỏ
May dòng quê chưa quên mất mặt mình

Đâu chỉ là nơi cất giữ nghĩa tình
Văn vắt nước trong lọc niềm dâu bể
Xơ xác ngày va bão giông trần thế
Đêm dịu dàng trăng sông Vệ tái sinh!

SÔNG VỆ NHỚ THƯƠNG – Nguyễn Ngọc Hưng.

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Ngọc Hưng

Nguyễn Ngọc Hưng. Quê quán: Hành Thịnh, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi. Thích sống vui vẻ, nhẹ nhàng, làm thơ để chia sẻ vui buồn với mọi người và được mọi người đồng cảm, sẻ chia.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *