logo

CON THUYỀN RỜI BẾN SÔNG XƯA

Trong cơn mơ nhầu rối
Người đàn bà âm thầm
Ngồi gỡ dưới trăng đêm
Em
Hạt cỏ may
Trên bờ sông tối
Hơi ấm người đàn ông
Và mưa
Đã rất lâu nàng không nghe thấy
Đã rất lâu nàng không nhìn thấy
Đã lâu rồi nàng bỏ mặc chúng ta
Ngọn gió ngủ trong hoa
Không nói điều gì lạ
Người đàn bà của ngàn xưa
Ngồi gỡ cỏ may buồn
Mái chèo gỗ
Cùng những con thuyền gỗ
Đã lần lượt bỏ đi
Theo những người đàn ông
Từ giã dòng sông này
Và từ đấy
đêm đêm
Ngồi gỡ ánh trăng khuya
Khỏi thịt da mình
Nàng mơ thấy
Những con thuyền xưa
Những bến trăng xưa

Nguyễn Việt Chiến

LỜI BÌNH

Tôi chưa thể hiểu đây là giấc mơ của một người đàn bà đơn lẻ hay người đàn bà ở đây là biểu tượng của một nửa dân tộc, một nửa đất nước–Một đất nước đã qua mấy ngàn năm chiến tranh dựng nước và giữ nước. Mà còn qua bao binh đao máu lửa của những cuộc nội chiến huynh đệ tương tàn nồi da nấu thịt như một nhà thơ đã viết“Sông Gianh một giải còn loang máu. Bến Hải đôi bờ đã trắng xương” ( NDN ). Một đất nước mà ở đó “Đất không nuôi nổi người, người không nuôi nổi đất”( CLV ). “Những truyền thống tiềm năng không níu được chân người ở lại” ( NTQ ) và như nhà thơ NNH đã viết “ Bao cánh chim bay biệt xóm làng. Rơi tiếng hót nơi nào không biết nữa”. Một đất nước mà nửa bên này sống ly biệt với nửa bên kia. Với Nguyễn Việt Chiến của chúng ta thì:

“Mái chèo gỗ
Cùng những con thuyền gỗ
Đã lần lượt bỏ đi
Theo những người đàn ông
Từ giã dòng sông này”

Không còn gì nữa. Một mái chèo, một con thuyền và cả người đàn ông một nửa của tình yêu ái ân và khát vọng cũng bỏ dòng sông, bỏ lại người đàn bà để ra đi.

“Ngọn gió ngủ trong hoa
Không nói điều gì lạ
Người đàn bà của ngàn xưa
Ngồi gỡ cỏ may buồn”

Tôi thực sự ngỡ ngàng trước câu thơ hay nói đúng hơn chỉ 5 từ “Ngọn gió ngủ trong hoa”. Chỉ 5 từ thôi mà sao tôi cứ nghĩ con người không thể nào viết được mà đó là 5 từ của một sức mạnh siêu nhiên ban tặng cho Nguyễn Việt Chiến. “Gió” là dòng không khí đối lưu. Có nghĩa là nó không màu và vận động liên tục. Nhưng với Nguyễn Việt Chiến thì không thế. Anh nhìn thấy gió đang ngủ trong hoa. Hoa ở đây không phải là bông hoa của tự nhiên mà đó chính là người đàn bà của ngàn xưa. Phải chăng Nguyễn Việt Chiến đã trở nên hoàn toàn vô thức. Hay Nguyễn Việt Chiến đã có một giác quan đặc biệt để cảm nhận thế giới khách quan đang tồn tại theo cách của riêng mình. Gió thì không di chuyển mà nằm ngủ trong lòng người đàn bà. Phải chăng gió đã biết cảm thông và chia sẻ. Gió muốn làm dịu đi nỗi đau, nỗi cô đơn của người đàn bà khi không còn biết làm gì chỉ “ Ngồi gỡ cỏ may buồn”. Cỏ may dính vào quần áo lại cho ta hiểu dấu hiệu người đàn bà đó đã yêu và từng được yêu say đắm …nên nỗi đau ở đây trở nên vô hạn. Người đàn bà của ngàn xưa đã hoàn toàn vô thức:

“Đã rất lâu nàng không nghe thấy
Đã rất lâu nàng không nhìn thấy
Đã lâu rồi nàng bỏ mặc chúng ta”

Nàng bỏ mặc chúng ta hay chúng ta đã bỏ mặc nàng. Nàng đã vô phương rồi, sao nàng có thể bỏ mặc một nửa tình yêu của nàng. Bỏ đi hạnh phúc của nàng để còn lại chỉ là nỗi đau.

“Và từ đấy
đêm đêm
Ngồi gỡ ánh trăng khuya
Khỏi thịt da mình”

Đi gần hết cuộc đời và bây giờ tôi đã gần 80 rồi mới bắt gặp một thi ảnh kỳ ảo đến như thế trong thơ hiện đại. Sao người đàn bà lại tự hủy hoại sắc đẹp hủy hoại thân thể mình khi cứ đêm đêm ngồi gỡ ánh trăng khuya khỏi thịt da mình. Phải chăng người đàn bà muốn mình xấu đi để cho cái giá biệt ly của mình, của dân tộc mình không quá nặng nề. Nàng muốn làm vơi đi nỗi đau của tâm hồn bằng nỗi đau thể xác?
Tôi còn nhớ Nhà văn Chu Văn Sơn thường ca ngợi Nguyễn Việt Chiến rất tài năng trong việc chọn ảnh để minh họa cho thơ mình. Nhưng với hình ảnh người đàn bà đang”ngồi gỡ ánh trăng khuya khỏi thịt da mình” thì cả tạo hóa và những thiên tài của thiên tài cũng không thể sáng tạo ra một bức ảnh nào cho Nguyễn Việt Chiến tự chọn để minh họa cho thơ của mình.
Cảm ơn”Trí tưởng tượng của nhà thơ đã giống như sự vô biên của vũ trụ” * để có được một bài thơ thẳm sâu và hư ảo đến tận cùng hư ảo
Thơ bao giờ cũng bồi đắp thêm cho tôi tình yêu cuộc đời dù thơ thường viết về niềm đau và nỗi buồn nhân thế ./.

* Trích lời tựa của nhà thơ Thái Thăng Long cho tập thơ ” Đồng hành thế kỷ ”

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *