logo

ĐI BỘ

Giờ phút bể bả nói cười
Nhẹ tênh và luễnh loãng
Người cũng nhạt nhẽo như mình vậy thôi

Tháng ngày chậm như thể không trôi
Chỉ lặng thinh ngước mắt
Nuốt đi vẫn nghẹn trong người

Những chuyện có thật làm mình chóng mặt
Già quá sớm mà khôn quá muộn
Sống cầm chừng mà nồng nhiệt làm thơ

Nhìn đất nhìn sỏi
Nhìn xuống chân mình
Con đường loanh quanh như câu chuyện người đi bộ

Phạm Vũ

LỜI BÌNH

Thơ Phạm Vũ bao giờ cũng tồn tại những nghịch lý của cuộc sống. Luôn trăn trở với bao điều được mất. Không còn cách nào như anh đã viết “Sống cầm chừng mà nồng nhiệt làm thơ” Làm thơ để giải tỏa để chia sẻ những ẩn ức. Cái khác trong thơ Phạm Vũ là các bạn cùng trang lứa viết thơ tình như điên còn anh thì đã tạo dựng cho mình một bản ngã. Thơ canh viết về những gì mà anh đã trải nghiệm và suy ngẫm.
ĐI BỘ là bài thơ viết về một moden mới trong thời hiện đại để tự giải tỏa áp lực của cuộc sống của công việc. Có thể là buổi sáng trước khi đi làm, có thể là buổi chiều sau một ngày lao động…người đi bộ.
Thế nhưng không như những gì mà họ mong muốn. Có lẽ bằng chính sự trải nghiệm của mình Phạm Vũ đã nhìn sâu vào những cuộc đi bộ ấy bằng cái nhìn nhiều trăn trở:

“Giờ phút bể bả nói cười
Nhẹ tênh và luễnh loãng
Người cũng ạt nhẽo nhnhư mình vậy thôi”

Đáng ra thì phải thoải mái thế nhưng :Nói cười thì bể bả. Nói bể bả thì còn có thể chấp nhận được. Còn cười mà bể bả thì tôi chưa thật hiểu đó là cười hay khóc. Nhà thơ đã cảm nhận được sự nhạt nhẽo không chỉ ở những người đồng hành mà chính anh cũng cảm thấy mình bể bả luễnh loãng và nhạt nhẽo. Thế thì đi bộ để làm gì? Biết vậy họ vẫn cứ đi, đi mãi không ngừng …
Hình như đó là khoảng thời gian trống trải để người ta tự thẩm định lại mình và có thể nhìn sâu thêm về nững gì đang chuyển động của cuộc sống. Tôi cứ tưởng rằng đi bộ sẽ giải tỏa cho ta những áp lực của cuộc sống. Nhưng cuộc sống lại quá nặng nề. Xin đừng hiểu sự nặng nề của công việc. Cha ông ta ngàn đời cày sâu cuốc bẩm một nắng hai sương mưa gió nhọc nhằn mà vẫn không thấy áp lực đè nặng như chúng ta thời hiện đại. Tôi nghĩ áp lực bây giờ thuộc về nhân cách và phẩm hạnh con người đang bị phân hóa hủy hoại. “Già quá sớm mà khôn quá muôn”. Kẻ có quyền có chức thì tham nhũng. Kẻ không quyền thì nhỏ nhen đố kỹ ghen ăn tức ở. Kẻ bất tài thì ở ngôi cao, kẻ có tài thì bị đõa đày. Chính vì thế sống trong điều kiện như vậy cảm thức về thời gian của nhà thơ ở đây đã hoàn toàn là một nghịch lý. Ngày xưa Xuân Diệu vội vàng còn ngày nay Phạm Vũ:

“Tháng ngày chậm như thể không trôi
Chỉ lặng thinh ngước mắt
Nuốt đi vẫn nghẹn trong người”

Tháng ngày thì không trôi, không thể xua đi cái nặng nề u ám mà nuốt vào thì ứ nghẹn. Đọc câu thơ tôi cảm thấy có một điều gì đó quá hệ trọng đang bủa vây tầng lớp trẻ. Bằng cách nào để giải phóng cho họ để họ không quá bi quan hình như là một điều không thể. Nhưng bài thơ không dừng lại ở đó mà ta hãy đọc khổ kết của bài thơ:

“Nhìn đất nhìn sỏi
Nhìn xuống chân mình
Con đường loanh quanh như câu chuyện người đi bộ”

Quảng đường của người đi bộ bao giờ cũng có điểm xuất phát và điểm dừng để quay lại. Trên quảng đường đó nhà thơ và nói chung tất cả những người đi bộ không ai muốn hoặc không dám nhìn lên, nhìn ra xung quanh vì ở đó biết bao sự thật đau lòng đang diễn ra làm người ta chóng mặt. Họ chỉ nhìn xuống đất, nhìn những viên sỏi nhỏ trên đường và chỉ dám nhìn chân mình và rồi họ cứ quẩn quanh trên con đường loanh quanh của chính mình. Cứ thế ngày qua ngày tháng qua tháng năm qua năm cho hết cả cuộc đời họ cứ thế quẩn quanh trên con đường mà họ đã tự vạch ra cho mình và con đường đó cứ dần ngắn lại khi tuổi tác tăng lên. Có nên nghĩ đây là con đường của người đi bộ hay nhà thơ muốn gửi gắm đó cũng chính là sự”quẩn quanh nhợt nhạt”*của cõi người, nói rộng ra là của nhân loại như nhà thơ Nguyễn Ngọc Hưng cũng đã từng viết “Tự xây ngục tự mở đường giải thoát. Nhân loại loay hoay trong vòng xoáy chính mình”.
Bài thơ ngắn thôi nhưng đây là những trăn trở của nhà thơ Phạm Vũ mà chúng ta cần suy ngẫm. Cũng còn may anh vẫn “NỒNG NHIỆT LÀM THƠ” những vần thơ nhiều suy tư trăn trở./.

* Ý thơ Trần Nhuận Minh ( Chơi thuyền trên vịnh Hạ Long )

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *