logo

ĐOC “ĐẤT THIÊNG” CỦA VŨ THIỆN KHÁI

( Nhà xuất bản Hội Nhà văn )
Có thể khẳng định rằng : Thế giới văn chương của Vũ Thiện Khái là thế giới của lòng nhân ái . Sợi chỉ đỏ của lòng nhân ái không chỉ xuyên suốt từ đầu đến cuối tập truyện ngắn “ Đất Thiêng” mà nó xuyên suốt từ đầu đến cuối đời thơ ,đời văn của ông .Mỗi trang viết của ông trong 31 truyện ngắn và cực ngắn trong “ Đất Thiêng” đều thấm đẫm tính nhân văn cao cả dù ông có viết về những mặt tối của cuộc đời thì vẫn thắp lên trong lòng người đọc NGỌN LỬA TÌNH YÊU CUỘC SỐNG .
Đọc “ Đất Thiêng” tôi bỗng nhớ đến câu thơ của nhà thơ Nguyễn Ngọc Hưng trong bài “Gió Từ Mộ Gió”:
“ Nhẹ bàn chân
Khẽ bàn tay
Anh linh lớp giăng đầy nước non”
Còn với Vũ Thiện Khái “ Vậy là dưới đất này còn nhiều hài cốt liệt sĩ.Lóe trong đầu ý ấy,khi quay về căn nhà mới,bất giác Hai Huân bước đi rón rén,chỉ sợ mình sơ ý dẫm phải một thứ gì đó rất linh thiêng đang nằm vùi trong cỏ”( Trang 10,Đất thiêng )
Mỗi tấc đất của tổ quốc đều là đất thiêng vì đó là máu, là thịt da, xương cốt của tiền nhân, của cha ông ,của bao chiến sỹ đã ngã xuống trên hình hài Tổ quốc .
Truyện được viết ra như từ trong sâu thẳm của cõi tâm linh . Những chi tiết trong “Đất thiêng” nói riêng và trong truyện ngắn của Vũ Thiện Khái nói chung đều rất đắt giá.Chính chi tiết đã tạo nên sức hấp dẫn cuốn hút.Nếu không có cơn mưa rừng bất chợt và người mẹ ốm đau thì Hai Huân đâu có được cái may mắn ngụ cư trên một rẻo đất thiêng để rồi từ đó Vũ Thiện Khái đã xây dựng một truyện ngắn hay nhất ,đẫm chất nhân văn nhất của tập truyện ngắn “Đất thiêng” . Hình tượng cây khế trĩu quả và những con chim hó háy nhìn anh thân mật chẳng khác mắt người luôn có sức hấp dẫn kì lạ . Chi tiết khi Hai Huân nằm xuống mà mắt vẫn không nhắm được vì chưa có một lời hứa đúng hơn là một lời thề của đứa con trai là quyết giữ cho được sự bình yên của cõi đất thiêng này . “ Ngẩng lên nó ngạc nhiên thấy vầng trán ông giãn ra thanh thản và hai mi mắt khép kín tự lúc nào”cho ta hiểu đến khi chết con người vẫn luôn hướng về việc thiện về một cõi tâm linh của đời mình .
“Chuyện lô nghĩa địa” Đọc nó tim tôi thấy đau nhói dù Vũ Thiện Khái không hề hé lộ cho ta bất kỳ một thông tin về cái thai trong bụng đứa em gái ngoài việc người anh cứ ôm đầu thâu đêm ngồi bên nấm mồ em gái đã cho ta hiểu tội lỗi của người anh . Truyện cứ đan cài giữa điều thiện và tội ác . Trong xã hội điều thiện và cái ác luôn đấu tranh lẫn nhau . Trong cuộc đấu tranh sinh tồn ấy điều thiện luôn thắng thế . Thắng thế thôi chứ không phải chiến thắng tuyệt đối .Chính vì thế vợ chồng Dũng lừa và ả Xàng Xê còn có cơ may trốn thoát nhưng ta tin chúng nó suốt đời rồi cũng chỉ sống chui lủi trong sợ hãi và cả ân hận .Ở đời vẫn nhiều lắm những người lương thiện như vợ chồng ông Hai
“Thằng sát nhân” câu chuyện bi thảm của một gia đình giàu có thuộc phía “Bên kia” Đọc truyện tôi cảm nhận được rằng sự xuất hiện của thằng hớt tóc trước cửa ngôi nhà không phải là chuyện tình cờ mà là một âm mưu thâm độc đã có sẵn từ lâu lắm rồi trong cái bụng thâm độc tham lam của thằng hớt tóc.Tiền vàng luôn là con dao hai lưỡi ,nó giúp người ta tồn tại và nó cũng tàn sát cuộc sống của con người . Chi tiết đắt giá nhất có lẽ đó là thằng Út cắn phái cây vàng trong bánh trung thu . Nó hé lộ về sự tan nát đau thương của một gia đình giàu có . Nó cũng tố cáo sự gian manh của con mụ chủ ngôi biệt thự khi bảo đó là vàng mạ mà con ở hóa không hết . Nó tố cáo hành động hối lộ trong thời hiện đại . Truyện của Vũ Thiện Khái bao giờ cũng được dựng xây trên cái cốt lõi của thuyết nhân quả . Ta tin một cách chắc chắn thằng hớt tóc sát nhân rồi phải đền tội. Dì ba chỉ chờ có thế để rồi khép mắt xuôi tay khi đã tố cáo được kẻ sát nhân .
“ Vì cây dây leo” có cấu trúc tài hoa . Chỉ bằng vào nhân vật ông Giả Dụ bị bạo bệnh mà biết bao kiếp người đã được Vũ Thiện Khái tái tạo . Lương thiện có bạc ác gian manh tham ô hối lộ có đủ .Nhưng trên hết thảy những con người nghèo khổ lại chính là những người giàu lòng nhân hậu nhất .
“ Trang văn đẹp nhất” lại cho ta hiểu về câu thành ngữ “ Nhân chi sơ vốn bản thiện” . Trong sâu thẳm của mỗi con người luôn tiềm ẩn những điều thiện chỉ cần biết đánh thức thì nó sẽ hồi sinh . Một câu nói biết khoét sâu vào lòng tự trọng đã giải thoát cho một kiếp người và một gia đình tốt đẹp đã được hồi sinh .
Trong Đất thiêng có nhiều truyện ngắn được coi là truyện ngắn mi ni. Chỉ một số từ rất hạn chế nhưng Vũ Thiện Khái đã gửi gắm vào đó những thông điệp muôn màu muôn vẻ của cuộc sống mà nhiều nhất vẫn là những tấm lòng nhân hậu bao dung và đức hy sinh cho gia đình cho cộng đồng .
Qua Những câu chuyện rất đời thường ta càng nhìn rõ hơn sâu sắc hơn bản chất nhân ái trong văn chương của Vũ Thiện Khái , Không chỉ là nhân ái với con người mà nhân ái với cả những con chim sẻ, con mèo …Ông đều dành cho nó những giọt nước mắt nhiều yêu thương .
Tôi yêu truyện ngắn “ Năm tô cháo vịt” . Những người nghèo khổ biết lấy sức lao động của mình để sinh tồn bao giờ cũng có lòng tự trọng rất cao.Ông Ngoại hiểu điều đó nên ông đã sai đứa cháu mua bốn tô cháo dù chỉ có hai ông cháu còn hai tô kia ông dành mời hai ông bạn hàng xóm . Có người sẽ hỏi sao không mua hai tô còn tiền hai tô kia cho cháu gái bán cháo có được không ? Ông Ngoại hiểu điều đó sẽ làm tổn thương lòng tự trọng của cháu gái dù nồi cháo đang ế thì không bao giờ cháu ngửa tay cầm đồng tiền không phải của mình . Còn hơn thế nữa gọi bốn tô cháo nhưng cháu gái lại bê sang năm tô cháo ,một tô dành cho bà .Một cô bé con mà cư xử như thế thử hỏi sao không đánh thức điều thiện trong mỗi chúng ta ,trong mỗi con người sinh sôi nẩy nở . Chính cử chỉ đó đã làm các ông già thực sự xúc động lắm . Ta tin rồi nồi cháo vịt sẽ được bán hết để cháu gái có đồng tiền lãi mà phụ mẹ nuôi em .
Qua đó ta thấy được rằng dù cuộc đời này còn lắm trái ngang, lọc lừa, bạc ác, gian manh thì trong sâu thẳm của nó vẫn trầm ẩn biết bao tấm lòng nhân hậu . Chính những tấm lòng nhân hậu ấy đã cân bằng cuộc sống và bảo đảm cho sự sinh tồn . Tôi nghĩ đó chính là cái đích cuối cùng của thế giới văn chương Vũ Thiện Khái .
Trong truyện của Vũ Thiện Khái ta rất ít gặp tên nhân vật có thực trong đời phải chăng truyện của ông thực quá,đời quá nếu đặt tên sợ lại trùng lặp với nguyên mẫu nào đó sẽ gây ra những điều phiền toái ngoài ý muốn ?
Trong Đất thiêng còn rất nhiều những câu chuyên được dựng xây trên cái trục của cuộc sống đó là lòng nhân hậu . Mỗi chúng ta hãy đọc nó để cảm thông và để thấu hiểu rồi từ đó thổi bùng lên trong trái tim mình NGỌ LỬA TÌNH YÊU CUỘC SỐNG ./.

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *