logo

ĐÔI ĐIỀU CẢM NHẬN VỚI THƠ NHƯ KHÔNG

Như Không là bút hiệu của Quang Trung Dinh- một bút hiệu rất khó định nghĩa và không thể dịch ra tiếng nước ngoài. Ta cứ chấp nhận bút hiệu ấy thuộc về sự hư ảo mà nhà thơ, hoạ sỹ tài hoa Quang Trung Dinh muốn gửi gắm điều gì đó thuộc về phận người mong manh hư ảo.
Với thơ Như Không tôi chỉ dám có đôi điều cảm nhận thôi. Tuy thơ ông rất kiệm chữ, kiệm lời nhưng là thứ thơ như các cụ đã dạy “Ý tại ngôn ngoại”. Thơ Như Không sâu sắc và dài rộng đến vô biên mà bút lực và cảm xúc của tôi lại thuộc về hữu hạn. Tôi xin được giới thiệu một số bài thơ ngắn của ông:

PHÓNG SINH

…Rằm, mùng một, em lên chùa lễ Phật
Em mua nào chim, nào cá…. phóng sinh
Muốn hỏi nhỏ em một điều rất thật
Đến bao giờ em mới…phóng sinh anh

Tục lễ phóng sinh các loài vật ở các chùa chiền trong các ngày mùng một, ngày rằm hình như đã có từ lâu và thịnh hành nhất là ở trong Nam. Một việc làm có tính nhân đạo nhưng thực ra chưa hẳn là như thế. Việc làm này có điều gì đó thuộc về sự chung lưng của cái ác và điều thiện. Người tìm cách bắt được thật nhiều chim cá , người có tiền muốn phúc lộc thì mua về thả nó ra…Từ hiện tượng phóng sinh những chim, những cá đó thi sỹ đã nghĩ đến phận mình. Một sự liên tưởng có điều thì đó thuộc về phi phàm của tình yêu:

“Muốn hỏi nhỏ em một điều rất thật
Đến bao giờ em mới…phóng sinh anh”

Hai câu thơ tưởng như chẳng có gì là thơ cả. Vâng ta tin đây là câu hỏi rất thật với người yêu hoặc là người vợ thân yêu của thi sỹ. Ta hiểu rằng thi sỹ có quyền tự do tuyệt đối và chắc chắn có đủ sức khoẻ để có thể bắt em phải phóng sinh cho anh. Và thêm nữa nhà tù mà em giam cầm anh cũng thuộc về cái mong manh nhất, hư ảo nhất. Thế nhưng nếu em phóng sinh anh rồi thì anh có còn là anh nữa không đó mới là điều cần thiết. Bao năm rồi thi sỹ đã bị cầm tù trong những sợi dây mềm mãi của tình yêu . Được nâng niu chiều chuộng và ấp ủ yêu thương giờ phóng sinh anh ra giữa cuộc đời anh sẽ sống như thế nào đây. Em không thể phóng sinh anh vì anh là của riêng em và chắc chắn một điều anh và em đã thuộc về nhau và không thể sống thiếu nhau. Chỉ bốn câu thơ tưởng không có gì là thơ ấy Như Không đã khẳng định được sức mạnh siêu phàm của tình yêu. Một sức mạnh bất khả chiến bại.
Để lý giải thêm về những điều tôi đã suy ngẫm qua bài Phóng sinh tôi xin đưa ra một dẫn chứng bằng chính lời tự thú của Như Không qua bài thơ dưới đây

EM VÀ NEWTON

Có hàng triệu người đã nhìn thấy quả táo rơi
Rất đỗi bình thường…như gió mưa sấm sét
Chỉ có một người thấy khác
Newton
Có nhiều người đàn bà đi qua trong đời anh
Cười nói yêu đương ồn ào
Rồi đột nhiên im lặng
Chỉ có một người rất khác
Em.

Bằng một dẫn chứng hết sức triết học và hình như đã thuộc về chân lý tuyệt đối. Vâng nhân loại chỉ có một Newton. Còn anh dù bên anh gần một nửa nhân loại nhưng anh chỉ có em và chỉ yêu em mà thôi. Dù gần một nửa nhân loại có bao nhiêu phụ nữ đến với anh, nhưng anh vẫn chỉ duy nhất mình em. Anh đã thuộc về em và em đã thuộc về anh. Đó là thuộc tính của tình yêu. Điều đó khẳng định thêm em không thể phóng sinh anh và nếu anh không bị em cầm tù thì liệu anh có tồn tại.
Thơ tình của Như không hình như là một sự bồi đắp và lý giải cho nhau. Xin được giới thiệu bài thơ:

RÓC RÁCH

Bên đời tôi róc rách em
Nửa hư nửa thực…giữa đêm ngỡ ngày
Bên đời em róc rách tôi
Nghe như tiếng vọng cuối trời xa xôi
…Giữa đời róc rách từng đôi
Róc ra róc rách…chảy hoài đời nhau

Đối với Như Không tình yêu chỉ thuộc về duy nhất chứ không thuộc về điều gì to tát. Em yêu anh không phải vì anh là một vĩ nhân và ngược lại anh yêu em không phải vì em sắc nước hương trời mà từ những điều gần gủi lặng thầm ngấm lâu như những mạch ngầm róc rách trong đời róc rách trong nhau. Chỉ vậy thôi nhưng nó thuộc về mãi mãi, thuộc về bất tử ! Tôi nghĩ câu thơ :

“Bên đời em róc rách tôi
Nghe như tiếng vọng cuối trời xa xôi”

Cùng với tình yêu câu thơ này cũng trở thành bất tử trong mỗi lòng người!

MẢNH CHĨNH

Anh mảnh chĩnh ngoài bờ tre, em lượm
Đời gõ hoài chẳng được tiếng nào trong
Đời trót chảy giữa bao dòng nước đục
Nên giữa tay em vương giọt máu hồng

Anh không là gì cả có thể như cái mảnh chĩnh mà tục ngữ của cha ông:

” Chuông khánh còn chẳng ăn ai
Nữa là mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre “.

Thì với em vẫn là tất cả và suốt đời em vẫn nâng niu, dù cho cái mảnh chĩnh ấy không mang lại được cho em chỉ một tiếng kêu trong trẻo. Không những thế cái mảnh chĩnh đời anh đã có lúc làm em đau khổ gian truân “ Nên giữa tay em vương giọt máu hồng”. Lý giải như thế nào về điều đó tôi nghĩ trong mỗi chúng ta đã từng qua những trải nghiệm như thi sỹ đã viết.

MẮC CẠN
Đời như sóng, anh con thuyền vô định
Trôi dạt lang thang cuối bãi đầu ghềnh
Đã tơi tả những chiều trôi định mệnh
Trôi về đâu…mà mắc cạn bờ em ?

Một sự lý giải biện minh tình yêu của em đã cứu rỗi đời anh. Một cuộc đời đầy bão tố phong ba. Em là nơi neo giữ đời anh , nơi anh nương náu tâm hồn và là nơi anh gửi gắm thế giới nghệ thuật của anh. Vâng chỉ là mắc cạn thôi , mắc cạn bờ em. Nếu không có bờ em con thuyền vô định của anh chắc đã tan tành thành trăm nghìn mảnh vỡ !

NGHIÊNG

Em nghiêng về đời anh một chút
Như bóng chiều nghiêng mỏi phía hoàng hôn
Nghiêng về hướng những nụ tình heo hút
Nghiêng về nhau…sao còn đó nỗi buồn

Đây có thể coi là một bài thơ tình. Nhưng tôi nghĩ đây là bài thơ thế sự. Bài thơ viết về cái mong manh hư ảo trong mọi quan hệ cuộc đời. Dù đó là em thì cũng chỉ nghiêng về anh một chút, một chút thôi và CHÚT đó lại như bóng chiều nghiêng mỏi phía hoàng hôn. Vẫn là cái nghiêng mỏi mệt rời rã chứ không phải nghiêng hẳn vào lòng anh vào đời anh. Rồi vẫn chỉ nghiêng về những nụ tình heo hút ở đâu đó thật xa xôi. Quan hệ lứa đôi còn mong manh như vậy thì làm sao có một quan hệ xã hội vững bền. Một câu hỏi chưa hẳn là đau đớn nhưng ta cảm nhận sau câu hỏi đó đang tràn ngập trong lòng thi sỹ một nỗi buồn đau nhân thế.
Một con người lấy bút hiệu là Như Không và luôn trăn trở luôn đau đáu với bao điều được mất của cuộc đời, của non sông đất nước thì nỗi buồn còn mãi trong ông. Nỗi buồn đau ấy sẽ đeo bám ông cho hết một kiếp người.
NGHIÊNG VỀ NHAU SAO CÒN ĐÓ…NỖI BUỒN
Câu hỏi đó cứ day dứt trong ông và day dứt trong mỗi chúng ta không bao

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *