logo

GỬI MẸ

nỗi lòng vu lan hiếu hạnh)

Mẹ ơi! Nơi con sống không có mùa thu
Cả năm tháng chỉ một mùa ngập nắng
Nhìn hoa vườn ai, nhớ ao làng lá rụng
Thương Mẹ, Mẹ ơi, thu qua đã lâu rồi.

Lận đận tháng ngày tìm kiếm tương lai
Chợt ngoảnh lại mùa đông về lặng lẽ
Xa cách thế làm sao chia cùng Mẹ
Cái lạnh thời gian cái lạnh nhân tình.

Con ra đi ngày tóc Mẹ còn xanh
Giờ đầu con đã lưa thưa sợi bạc
Chân đã đi qua bao miền mơ ước
Có làm được điều gì báo hiếu Mẹ Cha đâu.

Chín mươi năm sương giá lạnh mái đầu
Mà lòng Mẹ chẳng bao giờ phai nhạt
Vẫn đạm bạc muối dưa, mái nhà tranh dột nát
Đau khổ nhận về mình, hạnh phúc để cháu con.

Chín mươi tuổi đời, Mẹ chưa hết gian truân
Con cay đắng nhận ra mình bất hiếu
Nơi con sống không mùa thu lạnh lẽo
Trong tim con vẫn buốt giá đông về.

Ngắn ngủi những ngày, thăm Mẹ, thăm quê
Chân rảo bước trên đê làng úa cỏ
Chẳng còn bãi cồn xưa, thả trâu đào hang dế
Chỉ đọt chè xanh vẫn ấm áp tình người.

Nay ở một đầu đất nước xa xôi
Chút nắng phương nam gửi về bên Mẹ
Quẳng gánh lo đi, đừng bận lòng Mẹ nhé
Để cho con đỡ ân hận tháng ngày.

TN 15/8

Thảo Ngọc

LỜI BÌNH

Đây là bài thơ khắc họa chân dung mẹ bằng những dòng nước mắt với hai câu kết muốn nhắn gửi tất cả yêu thương và mong mẹ hãy thanh thản cho đứa con của mẹ không còn ân hận nữa:

“Quẳng gánh lo đi, đừng bận lòng Mẹ nhé
Để cho con đỡ ân hận tháng ngày.”

Nhưng gần như toàn bộ văn cảnh của bài thơ lại viết về thân phận của đứa con phiêu bạt tha hương, như nhà thơ Nguyễn Ngọc Hưng đã viết:

“ Bao cánh chim bay biệt xóm làng
Rơi tiếng hót nơi nào không biết nữa”

Cánh chim cô đơn của mẹ giờ đang sống sao đây và liệu tiếng hót véo von ngày nào khi đang trong tổ ấm của tình mẹ có còn véo von nữa không khi:

“Mẹ ơi! Nơi con sống không có mùa thu
Cả năm tháng chỉ một mùa ngập nắng
Nhìn hoa vườn ai, nhớ ao làng lá rụng
Thương Mẹ, Mẹ ơi, thu qua đã lâu rồi”

Tôi được biết Thảo Ngọc hiện đang sống ở Sài Gòn nơi được mệnh danh là hòn ngọc viễn đông trong thời thuộc pháp. Còn bây giờ nền công nghiệp hiện đại đã đập nát hòn ngọc xưa cũ ấy và biến nó thành một khối bê tông càng ngày càng rộng dài càng cao mãi như muốn vươn tới sự vô cùng. Một tâm hồn nhạy cảm như nhà thơ Thảo Ngọc mà không thể cảm nhận ở đây có sự giao mùa và Sài Gòn bây giờ chỉ còn là “Cả năm tháng chỉ một mùa ngập nắng”. Liệu biết được đứa con của mẹ đang phải sống những tháng năm trong những căn nhà ổ chuột tối tăm lúc nào cũng hầm hập như cái lò bánh mỳ, mẹ có an lòng quẳng gánh lo toan. Vẫn chưa hết:

“Lận đận tháng ngày tìm kiếm tương lai
Chợt ngoảnh lại mùa đông về lặng lẽ
Xa cách thế làm sao chia cùng Mẹ
Cái lạnh thời gian cái lạnh nhân tình”

Nhà thơ lại chồng chất lên lòng mẹ một tâm trạng nặng nề u uất. Lại muốn sẻ chia cho mẹ “Cái lạnh thời gian, cái lạnh nhân tình”. Đến Sài Gòn để tìm kiếm tương lai nhưng đã bao năm bao tháng bao ngày lận đận đứa con của mẹ giờ ngoảnh lại đã rùng mình chỉ có mùa đông lạnh giá. nhưng ở cái vùng đất chỉ có một mùa ngập nắng thì làm sao có một mùa đông của đất trời để có lúc nào mà nghĩ về cái lạnh mùa đông nơi quê hương xứ sở. Đây là mùa đông của thời gian tìm kiếm tương lai, cái mùa đông lạnh giá của thế thái nhân tình không có gì có thể ủ ấm cho đứa con yêu. Liệu mẹ hiểu đứa con của mẹ đang phải vật lộn mưu sinh tìm kiếm tương lai trong một môi trường như thế mẹ có an lòng mà quẳng gánh lo toan?

“Con ra đi ngày tóc Mẹ còn xanh
Giờ đầu con đã lưa thưa sợi bạc
Chân đã đi qua bao miền mơ ước
Có làm được điều gì báo hiếu Mẹ Cha đâu.”

Cứ thế Thảo Ngọc đã gửi cho mẹ không phải một chút niềm vui. Sự so sánh ở đây làm đau nhói lòng mẹ và đau nhói lòng ta. Đứa con của mẹ mới hơn ba mươi tuổi đời mà đã lưa thưa sợi bạc hỏi mẹ không đau lòng sao được. Như chị đã viết “ Đau khổ nhận về mình, hạnh phúc để cháu con”. Bố mẹ có cần chi sự báo hiếu, sự báo hiếu tốt nhất đối với mẹ là con có được một cuộc đời như con từng khát vọng lúc con rời tổ ấm của lòng mẹ. Để đến nỗi bây giờ dù mái đầu đã lưa thưa sợi bạc đứa con của mẹ vẫn cô đơn lạnh lẽo giữa cuộc đời đầy bão giông gió bụi.

“Nơi con sống không mùa thu lạnh lẽo
Trong tim con vẫn buốt giá đông về.”

Dù Thảo Ngọc đã khắc họa chân dung người mẹ bằng tất cả nước mắt có được của một đứa con hiếu thảo thì tôi nghĩ cuộc đời gian lao của mẹ, mẹ vẫn hạnh phúc hơn nhiều vì xung quanh mẹ còn có xóm làng họ mạc đùm bọc chở che và trên hết thảy đó là ước mơ là khát vọng về tương lai tươi đẹp của những đứa con yêu. Chính những dòng thơ tưởng như gửi mẹ ấy Thảo Ngọc đã vô tình dập tắt ngọn lửa khát vọng trong lòng người mẹ đã trải qua hơn 90 năm giông bão cuộc đời vẫn không bao giờ gục ngã không bao giờ thôi ước mơ và hy vọng. Tôi nghĩ những đứa con hiếu thảo phải biết dấu đi phải biết chôn chặt nỗi đau của chính mình để mẹ có thể như Thảo Ngọc đã từng khao khát:

“Quẳng gánh lo đi, đừng bận lòng Mẹ nhé
Để cho con đỡ ân hận tháng ngày.”

Tôi hiểu rằng với những lời bình luận thô thiển mang tính phản biện này sẽ không có được sự đồng thuận của bạn đọc vì đã có bao nhiêu lời khen ngợi về bài thơ Gửi Mẹ. Nhưng tôi nghĩ rằng đây là cách tiếp cận bài thơ của riêng tôi và tin rằng tất cả các bạn sẽ có cách tiếp cận văn bản bài thơ của riêng mình.
Không hiểu sao tôi cứ muốn nhà thơ Thảo Ngọc lấy tên bài thơ “Nơi con sống không có mùa thu”./.

Bắc Ninh những ngày trong tiết Vu Lan

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *