logo

LÊN CAO LÊN CAO

Lên cao lên cao, tôi nhìn thấy gì từ phía trên thành phố? Nhà chọc trời bóng đổ, sông oằn mình trôi như thể đã lâu rồi trời với sông không muốn nhìn nhau nữa.
Lên cao lên cao, tôi nhìn thấy gì từ phía trên thành phố? Những hàng cây lá đỏ trong gió lạnh chơi vơi, như thể đã lâu rồi gió với cây không muốn nhìn nhau nữa.
Lên cao lên cao, tôi nhìn thấy gì từ phía trên thành phố? Một cánh chim không tổ trên lớp lớp sóng người, như thể đã lâu rồi người với chim không muốn nhìn nhau nữa.
Lên cao lên cao, tôi nhìn thấy gì từ phía trên thành phố? Những mặt người khốn khổ chen chúc dưới mặt trời, như thể đã đến thời người với người không muốn nhìn nhau nữa.
Lên cao lên cao lên cao…

Trương Đăng Dung

LỜI BÌNH

Muốn nhìn thấy sự thật ta phải cao hơn không chỉ đó là kích thước của khoảng cách không gian mà còn phải cao hơn về kích thước trí tuệ vì nếu không thế cái ta nhìn thấy không gây ra một hiệu ứng. Thực chất nhà thơ không sống ở nơi cao hơn chúng ta. Ông vẫn chen chúc trên những con đường đầy bụi bặm. Trước mắt ông vẫn dày đặc những người là người. Thế Nhưng Trương Đăng Dung đã có cái nhìn xuyên suốt–một cái nhìn không hoàn toàn thuộc về thị giác mà thuộc tư tưởng để kịp nhận dạng thế giới thực tại. Một thế giới hỗn mang ở đó rồi có thời sẽ không còn tình yêu nữa
Ở trên cao nhà thơ nhìn xuống những dòng sông mà cách đây đã lâu lắm rồi cái thời chưa có những đập thủy điện chặt khúc băm nhỏ những dòng sông khi ngồi với EM trên đồi Vọng Cảnh Trương Đăng Dung đã hốt hoảng:

“Anh sợ đến một ngày dòng sông ngừng trôi
đất khô cứng, những giọt buồn hóa đá
anh sợ đến một ngày hồn anh từ cõi lạ
trở về đây mà không có dòng sông”

( Trên đồi Vọng Cảnh )

Có khi ông lo xa hơn về những dòng sông:

“ Anh không biết dòng sông sẽ trôi về đâu
bốn mươi sáu ngàn năm nữa”

Hình tượng về những dòng sông luôn luôn ám ảnh trong thơ Trương Đăng Dung
Trong thực tế khi có tầm nhìn từ trên cao nhà thơ của chúng ta đã nhận ra một chân lý xót đau:

“Lên cao lên cao, tôi nhìn thấy gì từ phía trên thành phố? Nhà chọc trời bóng đổ, sông oằn mình trôi như thể đã lâu rồi trời với sông không muốn nhìn nhau nữa”

Cứ tưởng như phi lý nhưng lại rất chân lý. Những dòng sông hùng vĩ xưa kia giờ những mùa khô đến trông thảm hại như những ngòi lạch nội đồng đục ngầu nước thải. Sông không còn là những tấm gương trong cho mây trời soi bóng. Thì làm sao bầu trời có thể yêu mến dòng sông như từ thuở hồng hoang! Chính con người chứ không phải điều gì khác đã tước đoạt tình yêu của sông nước trời mây.
Cứ thế nhà thơ rọi cái nhìn xuống thành phố ở đó có những hàng cây khô chết đứng trong náo nhiệt ồn ào của bao tiếng gầm rú của động cơ và của con người thử hỏi có con chim nào dám đến đây để xây tổ ấm:

“Lên cao lên cao, tôi nhìn thấy gì từ phía trên thành phố? Một cánh chim không tổ trên lớp lớp sóng người, như thể đã lâu rồi người với chim không muốn nhìn nhau nữa”

Vẫn chính là con người tự tước đoạt tình yêu của mình.
Nhưng đau xót nhất đã đọng lại vào trong khổ cuối bài thơ.
Nhìn vào hiện tại nhà thơ đã dự đoán một tai họa khủng khiếp về một nhân loại mà con người đã hoàn toàn trở nên khô cứng vô cảm:

“Lên cao lên cao, tôi nhìn thấy gì từ phía trên thành phố? Những mặt người khốn khổ chen chúc dưới mặt trời, như thể đã đến thời người với người không muốn nhìn nhau nữa. Lên cao lên cao lên cao”

Mới chỉ là như thể thôi mà tôi đã hoàn toàn tuyệt vọng. Một tiếng kêu xé lòng của nhà thơ Trương Đăng Dung gửi đễn cõi người.
Thực ra không chỉ bây giờ mà trước đây từ năm 1983, Trương Đăng Dung đã cảnh báo về sự vô tâm, vô cảm của con người chỉ bằng một câu thơ: “và những cánh tay trẻ thơ bom hất lên cành cây vắt vẻo bên loa phóng thanh hát điệu à ơi”(Những kỷ niệm tưởng tượng). Chết chóc kinh hoàng cứ chết chóc, còn hát thì cứ hát cứ ru cho những cánh tay trẻ thơ vắt vẻo ấy. Có điều gì đó thật man rỡ!
Còn bây giờ những câu thơ mang tính cảnh báo về thảm họa của nhân loại. Con người giờ đang phải sống trong sự bủa vây đến kinh hãi vì không còn một lối thoát nào:

“Xưa, những người Hung lênh đênh, phiêu bạt
nay, những người di cư tìm đến nơi này
trước mắt là hàng rào dây thép gai
sau lưng là cái chết.”

(Bên mộ một nhà thơ)

Phải chăng vì thế mà nhà thơ khi “ Viết cho con” ông chỉ có một khát vọng:

“bố chỉ mong trái tim con đừng bao giờ lạc lõng
trước những vui buồn bất hạnh của thời con”

Đó theo tôi không chỉ là khát vọng của nhà thơ mà đó chính là khát vọng của lương tâm nhân loại.
Bài thơ LÊN CAO LÊN CAO mang tính dự báo về thảm họa của nhân loại ./.

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *