logo

LỜI GIỚI THIỆU: TRẦN NGỌC HOÀ VỚI KHÚC TƯỞNG NIÊM

Trần Ngọc Hòa là một người lính-Một người lính thực thụ. Ông đã có 42 năm phục vụ trong quân đội.
Năm 1971 ông nhập ngũ, đi học báo vụ thông tin vô tuyến điện một năm. Từ 1972 đến cuối 1974 tham gia chiến dịch Quảng trị thuộc sư đoàn bộ binh 320b. Ông là chiến sỹ thông tin chốt giữ 81 ngày đêm tại Thành Cổ Quảng Trị. Chỉ chừng ấy thôi tất cả những cán bộ và chiến sỹ nơi đây đều đáng được phong anh hùng. Cuối 1974 ông tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh đánh thẳng vào Bộ Tổng tham mưu quân Ngụy. Ông vinh dự là một trong những chiến sỹ có mặt đầu tiên tại Sài Gòn vào ngày 30 tháng Tư. Sau ngày giải phóng ông ra Bắc và được cử đi học Trường Sỹ quan Chính Trị. Tốt nghiệp ông được cử sang Liên Xô cũ học Báo chí quân sự 5 năm. Về nước năm 1983 và được cử làm Tổng biên tập báo Thông tin binh chủng Thông tin. Năm 1990 về làm biên tập viên cho đài Truyền Hình Quân đội nhân dân. Năm 2013 ông được nghỉ hưu.
Trong suốt cuộc đời binh nghiệp 42 năm của mình ông đã có mặt khắp mọi chiến trường : Quảng Trị. Chiến dịch Hồ Chí Minh, Biên giới Tây Nam, Biên giới phía Bắc và Trường sa. Khi là chiến sỹ thông tin, khi là phóng viên báo chí, phóng viên truyền hình. Mỗi chiến trường ông có mặt đều in dấu đẫm nét trong KHÚC TƯỞNG NIỆM.
Là một người lính vì thế thơ ông phần lớn viết về người lình. Viết về những kỷ niêm chiến tranh. Hay nói khác đi thơ ông là khúc tưởng niệm chiến tranh. Tưởng niệm về những anh hùng chiến sỹ đã ngã xuống. Ông luôn nghĩ suy trăn trở về những gì mà ông có được cả về hình hài và sự nghiệp như ngày hôm nay đều được tạo dựng từ máu xương của bao nhiêu người ngã xuống trong 3 năm ở chiến trường Quảng Trị, trong 81 ngày đêm cố thủ ở Thành cổ Quảng Trị và khắp mọi miền đất nước. Nhưng theo tôi thơ Trần Ngọc Hòa không chỉ đơn thuần là khúc tưởng niệm về chiến tranh mà thơ ông còn là khúc tưởng niệm về những gía trị nhân văn bị xâm thực hủy hoại, về môi trường sống đã bị tàn phá.
Những bài thơ của Trần Ngọc Hòa viết trong chiến trường có thể coi là những dòng nhật ký được viết bằng một thứ ngôn ngữ có sức mạnh lan tỏa thẩm thấu vào lòng người đọc, bởi nó dễ nhớ, dễ thuộc. Những bài thơ tuy chưa đạt đến trình độ nghệ thuật của thi ca, thay vào đó là nội dung và tính tư tưởng. Có những bài thơ đẫm chất anh hùng ca với tinh thần chiến đấu, lòng quả cảm tính lạc quan của những người lính luôn phải đối mặt với cuộc chiến đấu khốc liệt mà cái chết và sự sống luôn cận kề nhau trong gang tấc.
“ Mối tình đầu” là một bài thơ vừa ẩn chứa yếu tố lãng mạn nhưng lại vô cùng khốc liệt của cuộc chiến tranh. Món quà của người lính thật đơn sơ nhưng nó thấm đẫm nghĩa tình :
“Anh tặng cho O chiếc mũ tai bèo
Để O đội, đi cứu thương, tải đạn
O cầm trên tay khăn rằn mạnh dạn
Trao cho tôi, kỷ niệm mối tình đầu”
Kỷ niệm mối tình đầu của người lính chỉ có vậy thôi. Thế nhưng :
“Trong tim tôi một tình yêu hiển hiện
Một bóng hồng gan góc giữa đạn bom”
Đẹp biết bao nhưng cũng đau đớn biết bao chiết tranh đã cướp đi của họ tất cả
“ Tin sét đánh, nào chúng tôi đâu biết
O lấy thân mình che chở thương binh”
Có đọc bài thơ “Đại tiệc đạn bom” ta mới hiểu như thế nào là chiến tranh hủy diệt và càng hiểu thêm rất nhiều rằng như thế nào là đức hy sinh, lòng dũng cảm và tinh thần lạc quan của những người lính chốt giữ Thành Cổ Quảng Trị trong 81 ngày đêm. Đầu tiên là C130 do thám. Rồi đến pháo của Hạm đội 7 từ ngoài khơi nã vào. Trưa thì B52 rải thảm. Tối thì OV10 quần thảo. Nhưng tất cả không thể nào khuất phục được đội quân nhân dân Việt Nam anh hùng :
“ Lũ Mỹ -Ngụy chúng bay đã lầm to
Dùng bom đạn không chuyển lay ý chí
Lính Cụ Hồ vẫn kiên cường bền bỉ
Tám mốt ngày đêm Thành Cổ giữ đến cùng”
Đọc :”Người lính già trên chốt Thành Cổ” tôi nhận ra rằng ý chí chiến đấu và tinh thần lạc quan là ngọn lửa đốt cháy cho thơ Trần Ngọc Hòa chiếu rõi đến mai sau. Tôi cứ tin rằng những cán bộ và chiến sỹ ngoài chiến trường ngày ấy có rất nhiều người đã đọc và thuộc thơ ông – Những vần thơ mộc mạc nhưng củng cố niềm tin vào thắng lợi ngày mai.
“ Má Triệu Phong” là khúc tưởng niệm những người mẹ Việt Nam anh hùng. Bài thơ thấm đẫm tính nhân văn và chất anh hùng ca. Nó lay thức, củng cố niềm tin và lòng dũng cảm cho các chiến sỹ. Sự hy sinh của những người mẹ ở đây là vô bờ :
“Nhà nhỏ đơn sơ má đâu còn nữa
Bom chồng bom, giặc phá nát tan rồi
Bên hố bom chỉ còn chiếc hầm thôi
Ắp tiếng cười của mấy o du kích”
Hình ảnh của bà má Triệu Phong sống mãi trong lòng những chiến sỹ chốt giữ Thành Cổ Quảng Trị. Là biểu tượng cho muôn đời sau:
“Má Triệu Phong ơi! Ơn má ngàn lần
Chốt thép này, chúng con xin giữ vững
Là tượng đài ngàn năm, Thành Cổ đứng
Sừng sững tạc trời, dáng Mẹ Việt Nam”
Gia tài người lính thật đơn sơ :
“Rất ít thôi bộ quân phục trên người
Chiếc ba lô đựng võng, tăng, mền đắp
Nếu bạn được vào chiến trường đánh giặc
Thêm bi đông, túi phòng hóa bên mình”
Nhưng những người lính với gia tài đơn sơ ấy lại quyết định tất cả sự thắng bại của cuộc chiến tranh. Có những khổ thơ của Trần Ngọc Hòa làm đau nhói tim ta bỏng rát lòng ta khi ông viết về sự hy sinh của người lính :
“Liệm thi hài chỉ tấm tăng thôi
Chiếc võng để khiêng về nơi vĩnh biệt
Người lính chúng tôi không bao giờ tiếc
Máu xương mình để đất nước hồi sinh”
Biển đảo Hoàng Sa, Trường Sa để lại dấu ấn sâu đẫm trong thơ Trần Ngọc Hòa . Với những bài như “Giải phóng Trường Sa” viết về âm mưu thỏa thuận ngầm của Bắc Kinh và Hoa Kỳ về quần đảo Hoàng Sa . Viết về tài năng quân sự của quân đội ta chớp thời cơ giải phóng Trường Sa.
Rất nhiều bài thơ như: “ Hành trình giữ đảo”, “Nâng công thổ Quốc gia trên biển”, “Tết đảo Trường sa”, “Cây bàng vuông ở Trường Sa”, “Trường Sa mùa gió chướng”, “Rau xanh Trường Sa”, “Tuổi 18 em tới Trường Sa”,”Nỗi niềm tháng Mười hai”, “ Người yêu lính đảo Trường Sa”, “Nỗi nhớ tháng Ba”, “Gạc Ma bất tử” , “Nhớ Trường Sa” .Ông viết về nỗi căm thù người bạn láng giềng tráo trở và tàn bạo, viết về sự sẻ chia mất mát, sự hy sinh dũng cảm và có cả sự hy sinh trong tình yêu của người lính đảo. Sự chịu đựng khó khăn, hiểm nguy và thiếu thốn của các chiến sỹ nơi Trường Sa và hơn ba ngàn đảo nổi, đảo chìm của Tổ quốc .
Thơ ông viết về những người lính Biên phòng trên các miền biên giới xa xôi. Ở đâu có mặt người lính thì ở đó có Thơ Trần Ngọc Hòa .
Trần Ngọc Hòa chia sẻ với những thân phận của những người phụ nữ Việt Nam bị bọn buôn người lừa đảo :”Từ địa ngục trở về”. Viết về sự đổi mới hôm nay của Tân Thanh nhưng không thể quên được quá khứ của cuộc chiến tranh biên giới tháng Hai năm 1979. Đồng thời ông cũng cảnh báo với những âm mưu đầu độc hóa chất của những lái buôn phía bên kia biên giới đối với những thực phẩm tươi sống ùn ùn tuồn lậu sang đất nước mình. Viết về cái dại khờ, hám tiền của người dân Việt Nam mình.
Viết về Bác Hồ Trần Ngọc Hòa đã biết khai thác sự kiện vụ án Trần Dụ Châu . Qua đó để nói được lòng nhân hậu của Bác Hồ khi quyết định bác đơn xin ân xá của Trần Dụ Châu. Bác nhân hậu với con người. Bác không thể nhân hậu với tội ác. Qua đây ta thấy được sự bất cập trong ngành tư pháp hiện nay khi xét xử những vụ án tham những hàng ngàn tỷ đồng. Tất cả bọn họ phải đáng tội chết vì tội ác của chúng gây nên là không lường hết được không thể tha thứ .
Vẫn còn đó biết bao khúc tưởng niệm mà Trần Ngọc Hòa muốn gửi gắm qua những vần thơ mộc mạc, giản dị của mình. Ông viết về nơi an nghỉ của vị đại tướng lừng danh Võ Nguyên Giáp chỉ mấy câu thôi mà rất đủ đầy. Ông vĩnh biệt lãnh tụ Phiden catro –Người bạn lớn của nhân dân Việt Nam. Vĩ lãnh tụ không chỉ của đất nước Cu Ba mà của những dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới. Trần Ngọc Hòa viết về mẹ Thứ Người mẹ Việt Nam anh hùng có mười người con thì chín người đã hy sinh trong cuộc chiến tranh chống Mỹ . Hỏi có nỗi đau nào hơn như thế. Qua đó ta mới thấy hết sự tàn khốc và vô lý của chiến tranh. Trần Ngọc Hòa như muốn nhắc nhở hỡi tất cả những kẻ tham lam đừng bao giờ gieo rắc chiến tranh để cho nhân loại không còn những người mẹ mất con như Mẹ Thứ của Việt Nam .
“Tượng đài Tổ quốc ghi công”- một bài thơ giàu tính nhân văn. Vâng Tổ quốc ghi công những anh hùng liệt sỹ nhưng đây cũng chính là tượng đài của nỗi đau . Không thể nào bù đắp được sự hy sinh mất mát lớn lao này của dân tộc. Các bạn hãy đọc để cảm nhận cách nhìn về chiến tranh của người lính Trần Ngọc Hòa .
“ Bộ đội thời bình” Không chỉ chiến tranh người lính mới phải hy sinh xương máu mà trong thời bình người lính cũng đã phải hy sinh xương máu của mình do trăm ngàn những rủi ro về khí tài về thiên nhiên trong công tác huấn luyện chiến đấu hoặc tuần tra bảo vệ vùng trời vùng biển. Sự hy sinh xương máu ở bất kỳ thời điểm nào, lý do gì cũng để lại nỗi đau cho người thân, đồng đội và cho đất nước .
“Tâm niệm người lính đã hy sinh” Vâng uống nước phải nhớ nguồn . Đó là đạo lý của người Việt Nam . Tôi nghĩ Trần Ngọc Hòa là một người lính đã tham gia những chiến trường ác liệt nhất. Ông là người lính thông tin bám trụ 81 ngày đêm ở Thành Cổ Quảng Trị. Vì thế ông luôn trăn trở khi ông trở về nguyên vẹn và có được như ngày hôm nay là được tạo dựng từ máu xương của đồng đội đã hy sinh ngoài mặt trận. Không phải chỉ đất nước mà chính ông luôn tâm niệm về điều đó .
“ Vĩnh biệt đồng đội” Không phải bây giờ với bài thơ này mà đã bao lần Trần Ngọc Hòa đã viết những khúc tưởng niệm những anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì sự trường tồn của Tổ quốc.
“ Nghe hát chèo ở nghĩa trang Trường Sơn”- Một bài thơ giàu cảm xúc. Không phải hát chèo cho những người đang sống mà hát chèo cho những người đã ngã xuống trong chiến tranh giờ được quy tập về Nghĩa trang Trường Sơn. Người nghệ sỹ đã đem tiếng hát của mình với những làn điệu dân ca của quê hương về đây để ru giấc ngủ nghìn thu cho các anh. Mong rằng anh linh của các anh có thể nghe được giọng hát xé lòng của em. Ta chỉ biết cầu mong tiếng hát của người đang sống xuyên thấu không gian bay vào cõi vĩnh hằng nơi các anh yên nghỉ .
“ Gọi đồng đội bên dòng sông Thạch Hãn”. Những đồng đội được trở về vẹn nguyên đã đến bên dòng Thạch Hãn để hát cho những đồng đội đang nằm dưới dòng sông sâu nghe khúc tưởng niệm. Ta hãy đọc bài thơ để thấu hiểu tấm lòng của những người đồng đội đã từng chung một chiến hào .
Còn rất nhiều khúc tưởng niệm mà Trần Ngọc Hòa đã viết. Các bạn hãy đọc để sẻ chia và thấu hiểu để rồi ghi nhớ tri ân .
“ Nỗi niềm 30 tháng Tư” Một cách nhìn nhân văn sau cuộc chiến. Mất mát đau thương này không của riêng ai về phía bên này hay phía bên kia . Mất mát thương đau này là chung của dân tộc Việt Nam. Bài thơ cũng cho thấy sự man rỡ đến tận cùng của Đế quốc Mỹ đã định hủy diệt cả dân tộc Việt Nam .
“Buông em ra,về với các con” Thơ trần Ngọc Hòa không chỉ viết về nỗi đau chiến tranh mà còn viết về nỗi đau của tời bình. Một đất nước luôn bị thiên nhiên và còn có sự góp sức của con người tàn phá nặng nề. Bài thơ là tiếng kêu xé lòng ta khi người chồng không thể làm gì phải buông tay người vợ thân yêu trước sự hung hãn của dòng nước lũ. Một cái chết bi thảm nhất trước sự chứng kiến của những người thân yêu .
“ Chảy đi sông ơi” Lại là một tiếng kêu đứt ruột xé lòng của Trần Ngọc Hòa trước những con sông đang bị đầu độc hủy diệt Trần Ngọc Hòa ơi! Ông có kêu thế và có kêu đến vạn lần thì không chỉ những con sông của quê hương ông mà còn rất nhiều những con sông trên mọi miền đất nước đã chết rồi và đã chết sao còn chảy được nữa . Đọc bài thơ tôi bỗng nhớ đến bài thơ “Tình Yêu” của TVT trong đó có đoạn
“Tôi yêu nước
Nên tôi đi đánh giặc
Giặc chạy rồi không còn nước để yêu
Con sông làng tôi
Sặc mùi hóa chất
Từ những khu công nghiệp nước ngoài”
Vâng sự hy sinh vì “Nước”đã trở nên vô nghĩa biết chừng nào .
Trần Ngọc Hòa còn trăn trở bức xúc với tệ nạn tham nhũng vói bài thơ “Sức mạnh toàn dân”. Mặc dù đã được Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng gọi đích danh là cuộc nội xâm. Một cuộc xâm chiếm không có đạn bom. Dân tộc Việt Nam đã chiến thắng mọi kẻ thù ngoại xâm tàn bạo nhất với những vũ khí hiện đại nhất. Nhưng ta lại chịu đầu hàng trước bè lũ nội xâm này. Phải chăng đã không biết dựa vào lòng dân ??? Phải chăng cái lũ nội xâm này đã biết dùng chiến tranh nuôi chiến tranh. Dùng những đồng tiền ăn cướp được của nhân dân làm vũ khí để tha hóa những người “Lính” chống tham nhũng. Đúng như một nhà thơ đã viết :
“Đô la nhọn hoắt mũi tên
Đâm vào đá cũng nát tan lọ người”
“Giao mùa” . Các bạn hãy đọc bài thơ để cùng Trần Ngọc Hòa cảm nhận cho hết vẻ đẹp của phút giao mùa thật dịu êm tươi mát trong thơ ông. Đây là bài thơ đẫm chất trữ tình mà Trần Ngọc Hòa có được .
Trần Ngọc Hòa đã viết nhiều bài thơ về mẹ mình và mẹ vợ. Những bài thơ rất giàu cảm xúc . Qua đó Trần Ngọc Hòa đã tạo nên những pho tượng đài bất tử về người mẹ trong thế giới thi ca .
Vẫn còn rất nhiều những bài thơ mà tôi muốn đề cập .
Thưa các bạn ! Trần Ngọc Hòa là một người lính và còn là một nhà báo. Phải chăng vì thế thơ ông đầy ắp những sự kiện và theo tôi tính báo chí đã lấn át tính trữ tình của thi ca. Nhưng trên hết thảy Trần Ngọc Hòa làm thơ là để giãi bày gửi gắm những nghĩ suy trăn trở về nỗi đau và cả hiện thực của chiến tranh . Rất nhiều bài thơ được coi là những trang nhật ký chiến trường của Trần Ngọc Hòa .
Với tôi luôn mong muốn rằng khi các bạn đã có thi phẩm này trên tay các bạn hãy đọc nó bằng tấm lòng của những người bạn. Biết cảm thông chia sẻ và thấu hiểu. Tôi chấp bút những dòng này chỉ là những gợi ý mà tôi đã cảm nhận khi có may mắn được đọc bản thảo thơ Trần Ngọc Hòa.
Rất mong được các bạn cảm thông và lượng thứ. Xin trân trọng cảm ơn !
NGUYỄN XUÂN DƯƠNG

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *