logo

SƯƠNG SỚM TRÊN ĐỒNG

Phía trời đông ánh hồng dần tỏ,
Sương rắc cườm, thảm cỏ long lanh,
Nắng ấm về gọi thức vạn chồi xanh,
Nghe mầm hạt đội đồng lên tí tách.

Vút trời cao tiếng chim ca thánh thót
Nghe ngọt ngào trong vắt như sương mai,
Tiếng đất trời hay tiếng của lòng tôi
Đang trăn trở cựa mình trong mầm hạt.

Gió nhè nhẹ, hương đồng ngan ngát,
Muốn thả hồn theo cánh nhạn bay bay,
Quê hương đang sinh nở từng ngày…

1963

Văn Liêm

LỜI BÌNH

Trước khi đi sâu bình luận bài thơ SƯƠNG SỚM TRÊN ĐỒNG tôi xin có đôi lời tri ân với Facebook và tất cả các bạn đã yêu quý tôi, đã quan tâm đến từng comment nhỏ của tôi. Không có sự quan tâm của các bạn chắc tôi sẽ ân hận và tiếc nuối thêm một thời gian dài nữa và cũng có thể day dứt tôi suốt những tháng năm còn lại. Cách đây mấy hôm tôi lang thang tìm kiếm những bài thơ viết về thầy cô giáo thì gặp bài thơ này. Vừa chạm đến câu thơ thứ hai tôi đã linh cảm có một điều gì đó. Tôi chưa kịp đọc tên bài thơ và chưa kịp nhớ câu thơ, định lấy chuột cop về máy thì mất luôn. Tôi cứ ngẩn ngơ tiếc nuối vì chưa nhớ được đủ đầy câu thơ, tên bài thơ và nó ở trên trang của ai. Cứ day dứt mãi không thôi, tôi nghĩ đến việc cậy nhờ các bạn. Thật bất ngờ vì sự quan tâm của các bạn và nhất là cô bạn nhỏ Sao Băng hình như em được sinh ra và lớn lên trên đại ngàn cao nguyên ngút ngát những cánh đồng cỏ xanh đến tận chân trời và những cánh đồng dạ quỳ vàng rực cả đất trời Tây Nguyên. Em đem lòng yêu cỏ yêu hoa đến say mê ngơ ngẩn và đã đọc bài thơ này. Ôi sự kỳ diệu của Facebook đã cho tôi có lại bài thơ. Cảm ơn các bạn và cô bạn nhỏ Sao Băng thật nhiều. Tôi yêu tất cả các bạn tôi yêu Sao Băng những ngôi sao rạch sáng trời đêm !
Bài thơ được viết cách đây đã hơn nửa trăm năm. Thời điểm mà ngọn lửa của cuộc chiến tranh chống Thực Dân Pháp vừa tắt được 8 năm còn ngọn lửa của cuộc chiến tranh chống Mỹ chưa bùng lên. Thời mà đất nước cả hai miền đang được sống trong hoà bình. Đất nước ta thật thanh bình và với cảm xúc dâng trào, những cảm xúc dạt dào tốt đẹp nhất nhà thơ Văn Liêm đã sáng tạo ra bài thơ còn mãi trong lòng người, còn mãi với thời gian.
Đúng như tên gọi SƯƠNG SỚM TRÊN ĐỒNG và chỉ cần một câu thơ chủ đạo một câu thơ thăng hoa:

“Sương rắc cườm, thảm cỏ long lanh,”

Bài thơ đã bừng sáng lên. Trước đây tôi đã đọc được một câu thơ có hình tượng của sương mai và cỏ nội của Nguyễn Ngọc Hưng cũng rất đẹp “Lóng lánh mắt sương cài trên cỏ”. Nhưng tôi chưa thực sự tràn đầy cảm xúc vì tôi vẫn cảm thấy chưa phải là một câu thơ đẹp nhất viết về cỏ. Có phải vậy chăng mà bài thơ Sương sớm trên đồng đã hoàn toàn chinh phục tôi. Một bức danh hoạ kỳ diệu về một buổi mai thanh bình trên một đất nước thanh bình:

“Phía trời đông ánh hồng dần tỏ,
Sương rắc cườm, thảm cỏ long lanh,
Nắng ấm về gọi thức vạn chồi xanh,
Nghe mầm hạt đội đồng lên tí tách.”

Mọi gam màu ỏ đây thật dịu nhẹ tất cả không vướng bận chút vội vàng, chút bụi trần ai. Cái gì đến cứ tự nhiên nó đến. Ánh bình minh cứ đỏ dần lên sáng dần lên cho sương mai phản chiếu, khúc xạ ánh bình minh trong sáng để cho cho những hạt sương đã bám trên từng ngọn cỏ qua đêm long lanh như những hạt cườm mà tạo hoá đã rắc xuống để tặng loài người. Sương đã vậy giá như những hạt cườm này không dễ vỡ để kịp trang sức trên cổ, trên tóc của các em thơ, của các nàng thôn nữ thì tuyệt vời biết bao. Nhưng chỉ cần cỏ được trang sức những hạt cườm ấy thì cuộc đời này đã thanh bình đẹp đẽ. Rồi nắng ấm dần lên, nắng ấm đã về đánh thức những chồi xanh hãy tận hưởng cái ấm áp để rồi quang hợp cho diệp lục xanh tươi cho đất trời dìu dịu màu xanh bất diệt của cỏ cây của hoà bình. Những hạt mầm đã được ánh nắng ấp ủ suốt mùa đông giờ vào một buổi sớm thần tiên này mà đội cả cánh đồng để nghe tiếng tý tách. Câu thơ ẩn chứa một sức sinh tồn vĩ đại của tự nhiên . Những hạt mầm nhỏ bé li ti ấy đã đội được cả cánh đồng để rồi từ đó hạnh phúc ấm no lại được dâng đầy đem ban tặng cuộc sống.

“Vút trời cao tiếng chim ca thánh thót
Nghe ngọt ngào trong vắt như sương mai,
Tiếng đất trời hay tiếng của lòng tôi
Đang trăn trở cựa mình trong mầm hạt.”

Đối diện với cánh đồng là bầu trời – vẫn một bầu trời thật bình yên với tiếng chim ca thánh thót. Tiếng chim hót như tiếng tơ đồng, tiếng chim trong vắt như sương. Đọc những câu thơ như thế ta cảm nhận được rằng trong tâm hồn, trong trái tim nhà thơ đang ngập tràn tình yêu cuộc sống. Rồi từ những âm thanh trong sáng dịu ngọt ấy đã dỗi vào lòng một thứ âm thanh, một sức sống căng đầy lồng ngực nhà thơ .Những hạt mầm sinh sôi không chỉ cựa mình đội cả cánh đồng mà nó cũng đang cựa mình sinh sôi trong mỗi lòng người.

Gió nhè nhẹ, hương đồng ngan ngát,
Muốn thả hồn theo cánh nhạn bay bay,
Quê hương đang sinh nở từng ngày…

Và bây giờ là gió. Gió nhè nhẹ đây là gió từ cánh đồng từ nội cỏ hay đây là ngọn gió của thời đại đang thổi trong lòng nhà thơ, trong lòng đất nước . Ngọn gió đã nâng tâm hồn nhà thơ bay lên bay cao trên bầu trời của tự do hy vọng để cảm nhận cho thật đủ đầy sự đổi thay từng ngày của quê hương đất nước .Những câu thơ chở đầy khát vọng của nhà thơ:

QUÊ HƯƠNG ĐANG SINH NỞ TỪNG NGÀY

Không hiểu sao đọc câu thơ này mắt tôi cứ ngân ngấn nước. Rồi tự hỏi Nhà Thơ Văn Liêm có còn hay đã đi vào cõi vĩnh hằng và còn vì một lẽ nữa sau hơn nửa trăm năm quê hương đất nước đã không sinh nở từng ngày như nhà thơ đã từng khát vọng. Hiếm hoi lắm những buổi sớm mai sương rắc cườm trên thảm cỏ !

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *