logo

THÁI THĂNG LONG VỚI :”NHỮNG CÂU THƠ THỔI LỬA SUỐT ĐỜI

Đọc “Đồng hành thế kỷ” – Thơ Thái Thăng Long
Nhà xuất bản Thanh niờn – 2009.

Tôi coi câu thơ trên là khát vọng sống của cả đời người, của cả đời thơ Thái Thăng Long. Trong lời tựa của “Đồng hành thế kỷ” Thái Thăng Long đó trích một câu nói của một triết gia cổ Hy Lạp “Sau thần linh là thi ca” để dẫn dụ. Sự cần thiết, sức mạnh cải hoá, sức mạnh dẫn dắt nhân loại của thi ca. Nhưng tôi nghĩ rằng thần linh lại được sáng tạo từ trí tưởng tượng bất diệt của loài người – đó là thi ca.
“Những câu thơ thổi lửa suốt đời” là một câu thơ tài hoa, một câu thơ lớn. Sự tài hoa đó đến kỳ chín mọng. Độ lớn của nó đã mở ra đến chỗ vô cùng. Thái Thăng Long đã dùng động từ “thổi” chứ không dùng động từ thắp. Bởi thắp thuộc phạm trù tạo dựng, phạm trù của sự cho, sự ban ơn. Thắp có thể bị tắt đi, bị lụi tàn trước gió mưa và bão lũ cuộc đời. “Thổi” thuộc phạm trù duy trì mãi mãi, thuộc phạm trù khơi dậy. Bởi Thái Thăng Long hiểu rằng trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta luôn cháy bừng ngọn lửa trong trái tim của mỗi con người. Nhưng sang thế kỷ XXI này – thế kỷ mà Thái Thăng Long muốn dùng thơ mình để đồng hành và trải nghiệm – tình người đã dần vơi cạn đi, ngọn lửa của lòng yêu thương và nhân hậu đã dần nguội lạnh đi. Thái Thăng Long cũng như bao nhiêu nhà thơ khác sống có trách nhiệm với cuộc đời này đã và phải làm một điều gì đó vô cùng hệ trọng, đó là việc nhen nhóm lại, thổi bùng lên ngọn lửa trong trái tim người. Khụng phải chỉ một chốc lỏt mà phải là trong suốt đời người, trong suốt đời thơ. Thái Thăng Long có nói: “Thi ca là nơi ẩn náu tâm hồn mình, ẩn náu lý trí”. Nhưng có một điều chắc chắn rằng nếu ta đọc kĩ, đọc chăm chú và cẩn trọng “Đồng hành thế kỷ” ta lại thấy hiện dần lên sau từng bài thơ, sau từng con chữ một Thái Thăng Long đầy ắp lòng nhân hậu.
Tôi không có tham vọng mộng du trong cái vô biên mà Thái Thăng Long đã tạo dựng cho thơ mình. Tôi chỉ đề cập tới một số cáu kết trong thơ Thái Thăng Long. Những cáu kết không bao giờ khép lại một bài thơ. Dù trước đó Thái Thăng Long có viết gì đi nữa. Có tưởng tượng ra bao điều khác lạ, bao sự bất ngờ. Dù Thái Thăng Long căm ghét đến tận cùng xương tuỷ thói giả tạo, sự ngang trái lọc lừa. Căm ghét những điều chưa hoàn hảo hoặc không hoàn hảo của cuộc đời. Sự căm ghét lại đựơc bắt nguồn, lại được khơi dậy từ tình yêu cháy bỏng đến vô bờ cuộc đời này. Có phải vậy chăng mà khi kết lại một bài thơ Thái Thăng Long thường có những câu kết gieo hạt, có thể ươm mầm những ước mơ và khát vọng của con người, để họ cùng anh yêu thêm hơn nữa cuộc đời này. Chỉ bằng mười câu thơ, với 61 từ ngắn ngủi mà “Sông Hồng Thần Thánh” đá tạo dựng cho ta một trường liên tưởng, một trường suy nghĩ thật đa tầng, đa nghĩa. Chúng ta nghĩ về những chiến tích oai hùng:
“Man mác ngựa xe hào khí ngang trời”
Nghĩ về một sông Hồng dạt dào sóng, những con sóng vỗ bờ mà âm hưởng của nó cứ lan toả như ngàn vạn câu ca theo suốt tháng năm, theo suốt sự rộng dài của đất nước mà “Sông Hồng thần thánh” đã đi qua. Tâm hồn ta lại phiêu diêu trong những miền cát trắng bơ vơ của ngàn năm tồn tại. Ta nghĩ về tuổi thơ ta:
“Nước sông nhuốm đời thơ ấu
Ngàn câu ca con sóng vỗ bờ
Tuổi thơ gọi, chân phù sa lấm đỏ
Dẫu nghìn năm bãi cát trắng bơ vơ”.
Câu kết của bài thơ như một lời nhắn gửi. dù ta là ai. Dù ta đã tỉnh hay ta còn say trong cái phiêu du, khi nghe tiếng gọi của mẹ thì ta vẫn luôn nhớ rằng:
“Tỉnh trong say giữ lấy đất trời”.
Thái Thăng Long tin vào sự luân hồi của vũ trụ. Dù đã có lúc:
“Tích tắc thời gian cửa đã khép rồi”.
Dù: “yêu ghét như không”
Bởi cái ghét thời này cũng đã khác đi rất nhiều và cái yêu của thời này cũng đã khác xưa lắm rồi. Và
“Chân lý cong theo đường cong ánh sáng”
Chân lý là vĩnh cửu, đã là chân lý thì bao giờ cũng thuộc về phạm trù tuyệt đối. Nhưng thế kỷ này, chân lý cũng không còn là tuyệt đối nữa, nó cũng đã cong đi như đường cong của ánh sáng mà từ vạn năm xưa người ta vẫn nghĩ ná là đường thẳng. Nhưng Thỏi Thăng Long lại đặt trọn niềm tin vào sự luân hồi. Khổ đau rồi sẽ qua đi. Đói nghèo rồi sẽ qua đi, thế giới này lại mở ra với tất cả mọi người:
“Tích tắc triệu triệu năm cám dỗ
Cửa thời gian lại mở lại yêu”.
Không hiểu sao khi đọc “Chiều nghìn năm trong mắt” lòng tôi cứ nghèn nghẹn. Rồi một cái gì đó cứ lớn dần, cứ trỗi dậy trong tôi. Tôi như được đi dọc suốt nghìn năm, nhìn suốt tận nghìn năm chỉ qua những câu thơ rất kiệm lời, kiệm chữ của Thái Thăng Long. Trong đời tôi thường bắt gặp những bài thơ mà để hiểu được cặn kẽ lớp lớp tầng nghĩa của nó tôi đã phải vật lộn, đã phải trăn trở, đã phải vận hành hết cảm xúc và hết cả trí tuệ. Khi đã hiểu ra rồi tôi càng yêu những bài thơ đó. Thơ Thái Thăng Long là những bài thơ như thế. Những bài thơ mà trí tưởng tượng của anh đã là sự vô biên của vũ trụ. Tại sao lại “Chiều nghìn năm trong mắt” một chiều dài tồn tại suốt nghìn năm của Thăng Long. Hay nghìn năm chỉ là một đơn vị đo thời gian tượng trưng của Thái Thăng Long. Dù gì đi nữa thì qua một nghìn năm biết bao biến cố dời đổi. Biết bao nhiêu sự hưng phế của các triều đại. Sự sáng tạo của triệu triệu kiếp người chỉ đọng lại trong một đôi mắt. Vâng đó là đôi mắt của thi sĩ Thái Thăng Long. Rồi thi sĩ khát khao:
“Ta đợi nghìn năm ấy
Cháy chiều trong mắt ai
Ta đợi nghìn năm ấy
Quên đi những đêm dài”
Ta lại bắt gặp cái đơn vị thời gian nghìn năm của Thỏ\ái Thăng Long một lần nữa trong bài “Mơ”. Đã mơ thường bao giờ cũng đẹp. Thái Thăng Long đã mơ một giấc mơ trãi suốt cả nghìn năm mà ở đó đã tồn tại tất cả cõi phù du, tất cả cõi thực. Vì đú là giấc mơ nên những câu thơ ta cứ cảm thấy nó chắp vá không đầu khóng cuối. Nú cứ hỗn độn như trong cõi mơ. Mà ta vẫn thấy có những gì đó rất đẹp. Thật là khó lý giải về sự dẫn dắt và bừng sáng của thơ Thái Thăng Long. Nhưng rồi phiêu lưu mãi Thái Thăng Long cũng đã kết lại cho mình, một sự kết táo bạo, một sự kết mở ra:
“Ta là kẻ yêu giấc mơ đẹp nhất
Nhớ người xưa
Bỗng chốc rưng rưng”
Ta thường bắt gặp trong thơ Thỏi Thăng Long như vậy đó. Những câu thơ như từ trong một cừõi thẳm sâu nào đó hiện về, như từ trên trời rơi xuống. Thơ Thái Thăng Long khụông được kết dính với nhau bằng những liên từ mà được kết dính với nhau bằng sự liên tưởng. Đọc thơ Thái Thăng Long ta không chỉ đọc bằng cảm xúc mà phải đọc nó bằng cả trí tuệ. Thơ Thái Thăng Long làm cho ta phải trăn trở và rồi phải đắm say. Anh nhớ “người xưa” chứ không phải là những con người của hiện tại. Phải chăng Thái Thăng Long chỉ tồn tại trong quá khứ của nghìn năm. Người xưa có một cái gì đó mà ta chẳng thể nguôi quên. Người xưa đẹp hơn dịu dàng hơn và đoan chinh hơn chăng ?
Thái Thăng Long cú một khỏt vọng lớn lao:
“Ta đi trên con đường mòn
Mù mịt trăng sao
Ta khát vọng những mặt trời còn bé
Ta ngưỡng vọng bao trỏi tim thơ trẻ
Ta đợi tình yeu
Hạnh phúc dâng tràn”
Để nuôi cho khát vọng ấy tiệm cận với hiện thực Thái Thăng Long luôn tự nhủ mình phải viết:
“Những câu thơ thổi lửa suốt đời”.

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *