logo

THƠ LÊ HÀ

Thơ Lê Hà ảnh hưởng rất nhiều từ thế giới âm nhạc của người cha và nhạc không lời của các nhạc sỹ vĩ đại: Moda, Sube, Sopanh… Nhạc không lời là thế giới của âm thanh trìu tượng rất khó nắm bắt, rất khó cảm nhận nếu ta không có một sự liên tưởng mạnh mẽ của âm thanh và ngôn ngữ thi ca. Thơ chị hư ảo như khói sương, dịu mềm như nước và trên hết thảy thấm đẫm tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộc sống.

Tôi xin được lần lượt giới thiệu một số bài thơ của Lê Hà trong hai tập thơ: CÁNH VÕNG XANH và SAU CƠN BÃO :

XUÂN ĐẾN RỒI :

Những ô cửa mở ra đăm đắm
Đợi mùa xuân từ phía mặt trời
Cái rét ngọt xui bầy chim sưởi ấm
Nụ đầu mùa hoa chúm chím tươi

Đường chân trời nét vẽ thơ ngây
Như gạch nối mùa sau mùa trước
Đông trút lá cho xuân biêng biếc
Nhựa hoàn nguyên gieo hạt nắng đầu ngày

Phiên chợ cuối năm tay nắm trong tay
Cành đào nhỏ mắt hoa xòe khát vọng
Nắng rắc phấn-ước ngày đi chậm
Em dấu mình trong khúc đam mê

Xuân đến rồi cỏ lại biếc triền đê
Mùa tới mùa luân hồi trời đất
Chuyến tàu chậm …qua ga lá rụng
Vẫn đam mê kéo một hồi còi !

Trích trong tập Sau cơn bão

Thế giới của bài thơ là thế giới của sự giao thoa hòa quyện. Vạn vật ở đây là sự bổ trợ bao bọc chở che nhau để sinh tồn nảy nở. Những thi ảnh ở đây rất đẹp có sức truyền cảm và cuốn hút mạnh liệt:

“Những ô cửa mở ra đăm đắm
Đợi mùa xuân từ phía mặt trời
Cái rét ngọt xui bầy chim sưởi ấm
Nụ đầu mùa hoa chúm chím tươi”

Cảnh xuân sắc xuân đã làm cho những ô cửa cũng phải đam mê và đã mở lòng ra đăm đắm đón đợi dù mùa xuân còn rất xa , xa lắm từ phía mặt trời. Ô cửa mở ra đăm đắm hay lòng thi nhân đang đăm đắm rộng mở để đón đợi. Thật lạ thay cái rét ngọt của mùa xuân lại xui bầy chim rủ nhau sưởi ấm cho nhau. Nhưng đây là một cách nói nhiều ẩn dụ về sự hòa quyện giao thoa và ấp ủ chở che nhau của thiên nhiên vạn vật. Những nụ hoa đầu xuân ở đây cũng giống như những cặp môi hồng của những thiếu nữ nên mới chúm chím tươi. Cái sắc tươi của hoa ở đây không ở trạng thái tĩnh mà thuộc về trạng thái động và vì thế cho ta cảm giác trạng thái động về– Một mùa xuân đang đến rất gần.

“Đường chân trời nét vẽ thơ ngây
Như gạch nối mùa sau mùa trước
Đông trút lá cho xuân biêng biếc
Nhựa hoàn nguyên gieo hạt nắng đầu ngày”

Một sự liên tưởng vừa tinh tế vừa hư ảo. Đường chân trời đẹp như nét vẽ thì đã rõ rồi nhưng nét vẽ của Lê Hà lại là nét vẽ thơ ngây. Điều đó chỉ có thể lý giải nét trinh nguyên của mùa xuân chớm đến, một mùa xuân non tơ. Và ở phía chân trời ấy vẫn lưu giữ một nét gì đó của mùa đông rét mướt cũ càng hòa quyện với nét trinh nguyên tươi trẻ của mùa xuân đang về. Một sự đổi thay chuyển giao của phút giao mùa. Mùa đông đã tự nguyện trút lá khô vàng cho mùa xuân đón nhận những nhành non lộc mới những nụ hoa chúm chím khoe tươi. Những giọt nắng đầu ngày đang giúp cho lá cành quang hợp để hoàn nguyên nhựa sống cho cây. Có gì đẹp và làm cho ta ấm lòng hơn thế khi mọi vật của thiên nhiên cứ ấp ủ nhựa sống cho nhau.Đó là thiên nhiên là tạo hóa. Còn con người thì sao:

“Phiên chợ cuối năm tay nắm trong tay
Cành đào nhỏ mắt hoa xòe khát vọng
Nắng rắc phấn-ước ngày đi chậm
Em dấu mình trong khúc đam mê”

Phiên chợ cuối năm hay là phiên chợ ngày 30 tết bao giờ cũng đông vui. Dù chưa hẳn ấm no đủ đầy nhưng con người thường xích lại gần nhau vào ngày này. Họ nắm tay nhau chia sẻ với nhau và cả chúc mừng cho nhau đón một cái tết ấm no sum họp. Đó không chỉ là ước mơ là khát vọng của con người mà cả “Cành đào nhỏ mắt hoa xòe khát vọng”. Nắng thì mong manh hư ảo đang rắc phấn vào cảnh phiên chợ cuối năm và nắng cũng còn khát vọng mong cho ngày cuối năm đi chậm lại cho mọi người có đủ thời gian mua sắm tết. Nắng còn biết chiều người như thế đó. Rồi bỗng nhiên Lê Hà gieo vào đây một câu thơ như từ cao xanh rơi xuống “Em dấu mình trong khúc đam mê”. Chị bỗng nhớ đến người yêu đã đi xa và chị muốn thổ lộ nỗi lòng mình với anh. Chị muốn dấu đi khúc đam mê vì bên em không còn anh nữa. Hay chị muốn dấu mình trong khúc đam mê của cuộc đời khi mùa đông rét mướt lạnh lùng qua đi và một mùa xuân ấm áp đã về. Cái xốn xang ở đây như có một điều gì đó day dứt vì chị cảm thấy mình như người có lỗi với anh.

“Xuân đến rồi cỏ lại biếc triền đê
Mùa tới mùa luân hồi trời đất
Chuyến tàu chậm …qua ga lá rụng
Vẫn đam mê kéo một hồi còi !”

Mùa xuân đã đến làm đổi sắc thay da cỏ cây hoa lá và cho cả lòng người. Đó chính là quy luật luân hồi vĩnh hằng của tạo hóa. Nhưng tôi chưa thật thấu hiểu “Chuyến tàu chậm” ở đây là chuyến tàu hỏa, tàu thủy hay chuyến tàu cuộc đời, chuyến tàu của một đời người và cái ga lá rụng ấy nó nằm ở đâu trên hành trình vạn dặm của thời gian và không gian. Mùa đông qua đi và mùa xuân lại đến có lẽ đó chính là con tàu chậm của Lê Hà. Dù có chậm chạp, dù có mất mát như những mùa lá rụng thì vẫn cứ rúc lên một hồi còi báo hiệu mùa xuân đã về. Một mùa xuân tươi đẹp với đam mê của đất trời và của lòng người

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *