logo

THƠ NGỌC MAI ĐÔI ĐIỀU CẢM NHẬN

Ngọc Mai sinh ra và lớn lên ở vùng Quê Thiên Thai Bắc Ninh Quan họ. Vùng quê mà bao nhiêu thi nhân nhạc sỹ đã lấy cảm xúc để viết những tác phẩm thi, ca bất hủ. Có lẽ âm hưởng của vùng đất, âm hưởng của những làn điệu dân ca Quan họ, âm hưởng bản tình ca Thiên Thai của nhạc sỹ Văn Cao đã thấm đẫm vào con tim vào tâm hồn Ngọc Mai để rồi từ đó chắt ra những bài thơ, những câu thơ hư ảo khói sương dịu mềm như nước của những con sông vùng Kinh Bắc mà một nhà thơ đã viết:

“Quê hương nào cũng có những dòng sông
Quê tôi có sông Cầu ,sông Thương, sông Đuống
Theo năm tháng con nước thường lên xuống
Nhưng trong tôi cứ ăm ắp tràn đầy “( Thơ Trần Anh Trang )

Dòng sông có khi đầy khi cạn . Nhưng tâm hồn những người dân, những liền chị liền anh Quan Họ, những thi nhân nơi đây trong đó có Ngoc Mai cứ ăm ắp tràn đầy khát vọng yêu thương cuộc đời yêu thương quê hương xứ sở.
Tôi xin được giới thiệu một số bài thơ của Ngọc Mai cùng các bạn. Những bài thơ sẽ làm dịu đi những tâm hồn sạn chai những trái tim đã trở nên vô cảm do cái khắc nghiệt của cơ chế kinh tế thị trường. Những bài thơ làm sống lại tuổi thơ ta–một tuổi thơ tuy đói nghèo lam lũ nhưng trong sáng đến vô ngần:

NHỚ CHIỀU KHOAI NƯỚNG

Nhóm chiều nướng củ khoai lang
ngồi bệt đất đợi khói lan đầy trời
vom vem bỏng vạt áo rồi
phù phù vừa thổi vừa cời nhọ nhem

Ơ kìa có đứa chết thèm
đứng trông mà mắt ướt nhoèn đòi ăn
thế là trâu tớ cậu chăn
nửa củ khoai đổi bài văn cậu làm

Hết rồi bữa ấy ăn tham
trâu còn gặm cụt chiều tàn nắng mơ
bài văn lấm suốt tuổi thơ
mà sao khoai nướng bây giờ xa nhau

Bài thơ rất độc đáo rất trong sáng ngộ nghĩnh. Phải có tài năng mới biết khám phá chắt chiu những thi ảnh độc đáo trong sáng và ngộ nghĩnh ấy để lan tỏa và thẩm thấu được trong lòng người đọc, làm sống dậy những kỷ niệm của quá khứ xa xôi. Chắc chắn trong mỗi chúng ta đã có rất nhiều, rất nhiều những buổi chiều khoai nướng như Ngọc Mai . Bài thơ được viết ra từ một tâm hồn trẻ trung thơ ngây và vì thế nó mang một vẻ đẹp cũng thơ ngây trẻ trung hồn nhiên của những thiên thần

“Nhóm chiều nướng củ khoai lang
ngồi bệt đất đợi khói lan đầy trời
vom vem bỏng vạt áo rồi
phù phù vừa thổi vừa cời nhọ nhem”

Mở đầu là cái cảnh nướng khoai có điều gì vừa chân thực dí dỏm nhưng cũng chứa đựng yếu tố phi lí. Câu thơ mở đầu chính là sự phi lí nhất của những gì gọi là phi lí. Chỉ có Ngọc Mai mới có thể nhóm được buổi chiều mà thôi. Thực ra đây là một câu thơ tả thực. Tức là nhóm lửa nướng củ khoai lang trong một buổi chiều quê trên cánh đồng làng. Chính cách nói ngược lại đã làm cho bài thơ có sức mạnh cuốn hút người đọc. Cảnh nướng khoai thật ngộ nghĩnh. cô bé nhõ nhem, nhõ thỉu ngồi nướng độc nhất một củ khoai lang đến bỏng cả vạt áo, thế mà:

“Ơ kìa có đứa chết thèm
đứng trông mà mắt ướt nhoèn đòi ăn
thế là trâu tớ cậu chăn
nửa củ khoai đổi bài văn cậu làm”

Bốn câu thơ đọc lên ta thấy vui lây về cách xưng hô với cậu bạn trai cùng trang lứa. Thấy được chỗ yếu của đứa bạn cô gái nướng khoai đã đưa ra những điều kiện trao đổi. Muốn ăn nửa củ khoai nướng thì cậu phải chăn trâu cho tớ và không chỉ thế cậu phải làm bài văn cho tớ. Một cái giá tôi nghĩ là quá đắt nhưng đứa con trai đã đồng thuận. Không hiểu trong sự đồng thuận ấy chỉ vì nửa củ khoai nướng hay có một điều gì đó lớn lao hơn giá trị nửa củ khoai lang. Tôi tin vào điều đó và vì thế mới dẫn đến:

“Hết rồi bữa ấy ăn tham
trâu còn gặm cụt chiều tàn nắng mơ
bài văn lấm suốt tuổi thơ
mà sao khoai nướng bây giờ xa nhau”

Chỉ thế thôi mà nó đã trở thành kỷ niệm hằn in trong tâm khảm cho hết một kiếp người. Chẳng hiểu ai ăn tham ở đây? Có thể là cả hai đứa vì mải ăn nửa củ khoai và có lẽ còn mải nhìn nhau, ngắm nhau khúc khích, để đến nỗi:”Trâu còn gặm cụt chiều tàn nắng mơ” Trâu không gặm cỏ mà gặm chiều tàn, gặm nắng mơ. Câu thơ thật đẹp thật mộng mơ. Trâu còn mộng mơ như vậy huống gì đôi trẻ. Thi ảnh đó đã nói lên cả hai đứa chỉ nghĩ về nhau mà quên đi cái nhiệm vụ chăn trâu. Hai con trâu đã bị buộc chặt vào hai cái cọc ở đâu đó. Bài văn đã đi cùng tuổi thơ của đứa con gái. Bài văn lấm có nghĩa là đã có nỗi ân hận vì cái giá của nó chỉ là nửa củ khoai và hơn thế đó là chuyện học hành lười nhác chểnh mảng. Kỷ niệm đầu đời là thế cứ tưởng rồi họ lớn lên sẽ gắn bó với nhau suốt đời. Nhưng nào ngờ họ lại phải xa nhau.
Chỉ mấy cặp lục bát đã làm sống dậy trong ta cả một miền dĩ vãng thơ ngây để rồi nó sẽ cùng ta đi hết cuộc đời đầy gió bụi./.

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *