logo

VỀ QUÊ

Đã bao lâu rồi anh chưa về quê mẹ?
Chưa bước qua dòng sông Chảy hiền hòa
Chưa ngắm nhìn vua Áo Đen hóa đá
Chưa một ngày, bình minh gọi Khai Trung.

Về đi anh nghe câu “Cọi” nhớ nhung.
Nghe câu “Then” vắt cầu thang ngóng đợi
Mẹ nhai trầu ánh mắt buồn vời vợi
Lần bậc thang mẹ nhẩm đếm cả đời.

Nắng quái chiều qua phố núi rong chơi,
Mẹ lặng lẽ gom lá vàng nhóm bếp
Ngước mắt lên nhìn khum thóc nếp
Lẩm nhẩm một mình: Nó thích nếp thổi xôi.

Tháng năm về vải chín mọng bờ môi
Cơn mưa qua – măng đắng mùa sót lại
Mẹ nhồi măng, đôi bàn tay mềm mại
Bắc bếp lên, ánh mắt mẹ rạng ngời.

Bao nhiêu năm xuôi ngược với dòng đời.
Anh còn nhớ dáng hình quê mẹ
Nhớ tháng năm, nhớ ngày hè oi ả?
Vai mẹ gầy con đường nhỏ chênh vênh.

Thu Hương Vũ

LỜI BÌNH

Dù cuộc đời này còn lắm bão giông còn nhiều đa đoan dâu bể vẫn không thể làm thui chột trong tâm hồn các nhà thơ trẻ đích thực tình yêu thiên nhiên tình yêu quê hương xứ sở, tình yêu cuộc sống, trên hết thảy là tình yêu CON NGƯỜI. Đọc một số nhà thơ trẻ trên Facebook đã thắp lên trong tôi niềm tin mạnh liệt vào tấm lòng nhân hậu của họ với cuộc đời này. Họ đã gửi gắm tất cả tình yêu và lòng nhân hậu của mình qua những bài thơ với ánh mắt nhìn vô cùng trong sáng.

VỀ QUÊ của Thu Hương Vũ đăng trên báo Yên Bái đã minh chứng cho tôi điều đó . Bài thơ là những câu hỏi với đại từ nhân xưng ANH. Theo tôi ANH không phải là một cá thể mà ANH đại diện cho những người con đất Ngọc đã ra đi, đã rời xa xứ sở. Có thể là những người đã ra đi, đi mãi không về. Họ đã hy sinh trong bao cuộc chiến tranh. Anh cũng có thể hiểu những người con đất Ngọc đã ra đi mà nói theo kiểu văn hoa của một thời là đi dựng xây đất nước ,Còn nói theo từ hiện đại là mưu sinh. Sau câu hỏi “ Đã bao lâu rồi anh chưa về quê mẹ ?”là những huyền thoại, địa danh tươi đẹp có, nghèo khổ có. Đặc biệt hình tượng người mẹ là sợi chỉ đỏ xuyên suốt bài thơ. Vì không ai không có một người mẹ lam lũ tảo tần đã gắn cuộc đời mình nơi quê hương xứ sở. Nói đến quê hương là phải nói đến mẹ.

“Đã bao lâu rồi anh chưa về quê mẹ?
Chưa bước qua dòng sông Chảy hiền hòa
Chưa ngắm nhìn vua Áo Đen hóa đá
Chưa một ngày, bình minh gọi Khai Trung.”

Vâng đã bao nhiêu lâu rồi anh không về lại nơi đây, nơi có dòng sông chảy hiền hòa đã tắm mát đời anh, tắm mát đời em tắm mát cho ruộng đồng cho bãi bờ cho khoai lúa lên hương nuôi sống con người đất Ngọc. Một dòng sông đã bật khóc khi phải chia ly những ngọn núi vì sự tàn phá của con người. Anh chưa về ngắm lại ngọn núi huyền thoại mà tương truyền vị anh hùng dân tộc Áo đen vì thế giặc quá hung hãn nên thất thế ông đã đã về đây tự vận. Cho đến tận bây giờ hình dáng ông vẫn đang tạc lên vách đá ngọn núi Lục Yên uy nghi sừng sững. Anh chưa một lần về đất Khai Trung vẫn còn nhiều đói nghèo lam lủ chưa một lần đón ánh bình minh của ấm no hạnh phúc.

“Về đi anh nghe câu “Cọi” nhớ nhung.
Nghe câu “Then” vắt cầu thang ngóng đợi
Mẹ nhai trầu ánh mắt buồn vời vợi
Lần bậc thang mẹ nhẩm đếm cả đời.”

Về đi anh tất cả vẫn vẹn nguyên từ câu hát “Then”, hát “Cọi “ Những câu hát vắt cầu thang đợi người. Câu thơ thật hình tượng. Một hình tượng đẹp chỉ sự gắn bó giữa những câu ca và con người. Tôi cứ lặng đi khi viết về hình tượng người mẹ của Thu Hương Vũ. Một người mẹ lam lũ tảo tần. Đôi mắt của mẹ đượm nét buồn vời vợi. Mẹ ở nhà sàn và cứ mỗi lần lên xuống từng bậc cầu thang mẹ lại nhẩm đếm cuộc đời của mẹ. Có bao nhiêu bậc cầu thang như thế trong suốt cuộc đời của mẹ là có bấy nhiêu vất vả gian lao.

“Nắng quái chiều qua phố núi rong chơi,
Mẹ lặng lẽ gom lá vàng nhóm bếp
Ngước mắt lên nhìn khum thóc nếp
Lẩm nhẩm một mình: Nó thích nếp thổi xôi.”

Vẫn là hình tượng người mẹ được lồng trong nắng quái chiều hôm. Nắng quái thì rong chơi qua phố núi. Phải chăng nhà thơ muốn gắn kết hình tượng này với hình tượng trong câu ca “Trai thương vợ nắng quái chiều hôm” Để nhắn gửi về hạnh phúc lứa đôi của mẹ cũng ngắn ngủi chóng phai tàn như tia nắng quái. Dậu vậy mẹ vẫn gom nhặt lá vàng, gom nhặt cuộc đời để nhóm thành bếp lửa thổi cho các con chõ xôi nếp thơm lừng. Nhìn những khum thóc nếp treo trên xà nhà mẹ lại nghĩ về những đứa con đi xa của mẹ với tất cả nỗi thương nhớ đầy vơi.

“Tháng năm về vải chín mọng bờ môi
Cơn mưa qua – măng đắng mùa sót lại
Mẹ nhồi măng, đôi bàn tay mềm mại
Bắc bếp lên, ánh mắt mẹ rạng ngời.”

Rồi những của ngon vật lạ nơi quê hương yêu dấu. Đọc những câu thơ của Thu Hương Vũ ai không thấy khát thèm trở lại vùng quê đất Ngọc được ăn quả vải chín mọng. Nhưng ở đây lại là “Mọng bờ môi“ một thứ mọng chắc rất nhiều ngọt mát thơm tho. Những củ măng đắng còn sót lại sau mưa . Thứ măng đắng chỉ có ở vùng quê Yên Bái. Thứ măng củ rất to khác xa với loại măng đắng ở vùng Thái Nguyên. Măng đắng ở đây chỉ ăn được khi nó đang nằm sâu trong đất. Mẹ vẫn nhớ đến các con đi xa, mẹ nhồi măng đắng với thịt gà ri. Một món ăn đặc sản chỉ có ở vùng quê đất Ngọc Lục Yên này chờ các con trở về. Một câu thơ thật hình tượng về ước mơ và khát vọng “Bắc bếp lên, ánh mắt mẹ rạng ngời” Vì sao lại thế? Vì khi đã bắc nồi lên bếp là đã có cái cho mẹ thổi nấu. Một chõ xôi dẻo thơm và nồi măng đắng vừa đắng vừa ngọt khi ăn để lại cho ta một dư vị khó nói lên bằng ngôn ngữ dù những năm tháng công tác địa chất ở vùng đất này không mùa măng đắng nào mà chúng tôi không được các mẹ cho ăn.

“Bao nhiêu năm xuôi ngược với dòng đời.
Anh còn nhớ dáng hình quê mẹ
Nhớ tháng năm, nhớ ngày hè oi ả?
Vai mẹ gầy con đường nhỏ chênh vênh.”

Khổ kết bài thơ là những lời nhắn gửi dù có ở nơi đâu dù có ngược xuôi vinh hiển đủ đầy thì anh hay nói đúng hơn là những đứa con đất Ngọc thân yêu không được quên quá khứ .Không được quên quê hương xứ sở ở đó vẫn còn bóng dáng những người mẹ lam lũ tảo tần:

“VAI MẸ GẦY CON ĐƯỜNG NHỎ CHÊNH VÊNH“

Nhớ để mà sống sao cho xứng đáng với quê hương nơi đã sinh ra anh và nuôi anh khôn lớn thành người.

Nguyễn Xuân Dương

Quản trị viên

facebook-profile-picture

Nguyễn Xuân Dương

Tên thật: Nguyễn Xuân Vương. Năm sinh 1940. Sinh quán: Nguyên Cát, Võ Liệt, Thanh Chương, Nghệ An. Trú quán: Số 7, đường Thành Cổ, Vệ An, TP Bắc Ninh.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *