20 Lượt xem

PBTL – NGỒI CHƠI GIỮA SÔNG TƯƠNG


NGỒI CHƠI GIỮA SÔNG TƯƠNG

Tác giả: Trần Nhuận Minh

Sông Tương một dải nông sờ
Bên trông đầu nọ, bên chờ cuối kia…
NGUYỄN DU
( Truyện Kiều)
Tự ngàn xưa, sông Tương đã nông rồi
Nhưng cạn đến mức này, thì ta không hiểu được
Đi ngang đáy sông mà chân không ướt
Ta ngồi chơi trên tảng đá giữa dòng
Chàng ở đầu sông, thiếp cuối sông
Cùng uống nước sông… cho nguôi nỗi nhớ… (*)
Nước sông cạn.
Nhưng mối tình vạn thủa
Vẫn thẳm sâu trong mọi cõi lòng người…
Ta ngồi trên tảng đá giữa sông chơi
Tự nhiên hát ngêu ngao…
Tự nhiên rơi nước mắt…
Không lấy được nhau, khổ đau là có thật
Và dòng sông làm chứng đến muôn sau…
Nước mắt khô trong cõi lòng nhau
Sông đã cạn mọi nỗi đời cay đắng
Ngã tại Tương giang hề…(**)
Ta ngửa mặt hỏi làn mây trắng:
Dòng sông – nước mắt này (***)…
Ai đã sinh ra?…
2013
(*) Lấy ý từ thơ cổ Trung Hoa
(**) Ta ở sông Tương… phỏng theo thơ cổ Trung Hoa, “ hề” là tiếng đệm.
(***) Theo truyền thuyết Trung Hoa, Nga Hoàng và Nữ Anh, hai người vợ yêu của vua Thuấn, nghe tin chồng chết ở đây, đã đến khóc rồi trẫm mình trong nước sông này. Từ đó, nước sông Tương được coi là nước mắt và sông Tương trở thành hình ảnh tượng trưng cho những mối tình dang dở và đau khổ.


LỜI BÌNH

Thơ Trần Nhuận Minh bao giờ cũng đẫm chất trí tuệ, thấm đẫm nỗi buồn đau nhân thế. Để tiếp cận và giải mã những gì mà nhà thơ gửi gắm trong thơ ông là một điều không đơn giản đối với một người viết bình luận nghiệp dư như tôi. Bởi vì như ông đã từng khẳng định:
“Viết được một câu thơ trung thực với nhân dân
Tôi đã đi qua bốn mươi năm bão táp”.

Còn tôi, khi viết về tuyển tập thơ BỐN MÙA của ông tôi cũng đã tự khẳng định mình “Viết được một lời bình luận trung thực với thơ Trần Nhuận Minh tôi đã phải đi qua hai năm bão táp”.

Vâng. Để đến được với thơ Trần Nhuận Minh là một điều lúc nào tôi cũng cảm thấy mình bất lực. Nhưng không phải vì thế mà tôi có thể bỏ qua ba bài thơ của ông vừa đăng trên báo Hạ Long số 541 ngày 05 tháng 10 năm 2017. Đặc biệt
bài thơ NGỒI CHƠI GIỮA SÔNG TƯƠNG mà tôi giới thiệu sau đây. Trong bài thơ này, Trần Nhuận Minh đưa ra một chân lý tuyệt đối về sự bất tử của tình yêu bằng một so sánh giữa vũ trụ và lòng người. Sự tích về Sông Tương ở Trung Quốc là một chuyện trong đời ai cũng biết và qua Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du:
“ Sông Tương một dải nông sờ
Bên trông đầu nọ bên chờ cuối kia”

Bài thơ khắc hoạ cảnh dâu bể tang thương về một “dòng sông nước mắt” vĩ đại trong lịch sử Trung Hoa, chỉ mới qua ngàn năm đã cạn kiệt:
“Tự ngàn xưa, sông Tương đã nông rồi
Nhưng cạn đến mức này, thì ta không hiểu được
Đi ngang đáy sông mà chân không ướt
Ta ngồi chơi trên tảng đá giữa dòng”

“Dòng sông nước mắt” ấy ( theo truyền thuyết Trung Hoa) chỉ còn lại thế này thôi sao? Bây giờ thì nó vẫn còn lại một đáy sông, còn lại một hình hài. Còn sau này sẽ còn lại gì đây ta không thể biết. Tôi nghĩ là nhà thơ đã qua sông Tương vào mùa nước cạn, tương tự như sông Đáy của ta, còn mùa mưa, thì chắc “dòng sông nước mắt” này lại đầy nước… Nhưng nhà thơ đã đến sông Tương vào lúc nước cạn kiệt. Và vì thế, một tứ thơ độc đáo và rất sâu sắc đã đến với nhà thơ và qua thơ của nhà thơ mà đến với chúng ta.

Nhà thơ đưa ra một lời khẳng định:
“Chàng ở đầu sông, thiếp cuối sông
Cùng uống nước sông… cho nguôi nỗi nhớ… (*)
Nước sông cạn.
Nhưng mối tình vạn thủa
Vẫn thẳm sâu trong mọi cõi lòng người…”

Mối tình vĩ đại của Nga Hoàng, Nữ Anh người yêu của vua Thuấn thì mãi sâu thăm thẳm trong lòng người.
Trước dâu bể tang thương của đất trời vũ trụ và còn của lòng người nhà thơ chỉ còn biết:
“Ta ngồi trên tảng đá giữa sông chơi
Tự nhiên hát ngêu ngao…
Tự nhiên rơi nước mắt…
Không lấy được nhau, khổ đau là có thật
Và dòng sông làm chứng đến muôn sau…”

Ta cầu mong dòng sông dù khô cạn mãi vẫn còn một dấu tích để nhắc nhở lòng người đừng để lòng mình cũng cạn kiệt tình yêu đôi lứa, tình yêu đồng loại
“Nước mắt khô trong cõi lòng nhau
Sông đã cạn mọi nỗi đời cay đắng
Ngã tại Tương giang hề…(**)
Ta ngửa mặt hỏi làn mây trắng:
Dòng sông – nước mắt này (***)…
Ai đã sinh ra?…”

Cho đến tận bây giờ trong tôi mới bùng vỡ tứ thơ mà nhà thơ muốn gửi gắm: Mọi thứ có thể đổi thay nhưng khổ đâu mà con người sinh ra không bao giờ thay đổi:
“Dòng sông – nước mắt này (***)…
Ai đã sinh ra?…”

Ai đã sinh ra “dòng sông nước mắt” này? Từ thời thượng cổ của vua Thuấn chăng?…
Hai bài thơ khác, trong chùm thơ của nhà thơ, tôi xin ghi lại đây để bạn đọc tham khảo

ĐÊM CHỜ NGHE TIẾNG CHUÔNG CHÙA HÀN SAN
Vẫn biết chẳng có chùa nào thỉnh chuông lúc nửa đêm
Thành Tô Châu, sương ngang trời, quạnh quẽ
Sông ở ngoài kia, ánh trăng trôi lặng lẽ
Tôi vẫn ngồi chờ nghe một tiếng chuông ngân…
Tiếng chuông vang trong Phong Kiều dạ bạc (*)
Hơn ngàn năm vẫn vọng giữa lòng người
Nửa đêm rồi… tiếng chuông, tiếng chuông xa văng vẳng
Có ai nghe thấy không, hay chỉ một mình tôi ?
Trăng xế ngang đầu, lửa chài đã tắt…
Chao ôi, tiếng chuông… tiếng chuông diệu kì sao
Tôi thành người của một ngàn năm trước
Bàng hoàng như sống giữa chiêm bao…
Sông nước có linh hồn, cỏ cây xanh sắc lá
Thành Tô Châu bay bảng lảng sắc trời
Vẫn nghe thấy tiếng chuông… Ánh trăng như sẫm lại
Có ai nghe thấy không?
Hay chỉ một mình tôi?…
Giang Tô, 1914
—————————

(*) Bài thơ của Trương Kế, đời Đường, viết năm 756:
Nguyệt lạc, ô đề, sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn San tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền
( Trăng lặn, quạ kêu, sương phủ đầy trời
Hàng phong bên sông, ngọn đèn thuyền chài
ở trước người đang buồn ngủ
Ngoài thành Cô Tô là chùa Hàn San
Tiếng chuông lúc nửa đêm, vẳng đến thuyền khách )
ĐẾN SÔNG TIỀN ĐƯỜNG
Triều đâu nổi sóng đùng đùng
Hỏi ra mới biết là sông Tiền Đường…
NGUYỀN DU
( Truyện Kiều )

Hỏi người bên sông mới biết sông Tiền Đường
đã nằm ngang mặt
Thuyền vắng, sóng yên, con chim ngủ trên cây
Nơi Kiều gieo mình xuống sông… Thì không ai biết
Lúc Nguyễn Du viết Kiều, chắc sông cũng vẫn thế này đây..
Kiều vùi xác dưới đáy sông này, năm nàng 30 tuổi
Không có chuyện cứu sống đâu… Làm gì có Giác Duyên ?
Cụ Nguyễn nghĩ nàng còn mẹ cha và Kim Trọng
Và muốn nàng thoát khỏi bóng Đạm Tiên…
Sông chẳng “nổi sóng đùng đùng” … Sóng im lặng lắm (*)
Ta nhúng tay xuống sông, nước chỉ tiếp hững hờ
Số phận con Người ?… Sông coi là vớ vẩn
Ca ngợi sông ư?… Thì mặc các nhà thơ…
Hàng Châu, cuối xuân 2014
—————–

(*) Hiện tượng sông Tiền Đường “nổi sóng đùng đùng”
chỉ 1 ngày vào sau tiết trung thu hằng năm ( thường là 18 tháng 8 âm lịch
Nguyễn Xuân Dương

————————–
Tác phẩm trên groups Thi Ca Việt Nam: Xem tiếp


https://thica.vn

Thi Ca Việt Nam có nhiệm vụ đăng tải tác phẩm của thành viên lên website Thi Ca Việt Nam. Nếu tác phẩm được xác định là đạo thơ, đạo văn… bạn đọc vui lòng liên hệ với quản trị viên qua hòm thư: hotro.thica@gmail.com



Bình Luận Bài Viết